معافیت خانواده‌های اهداکننده عضو از پرداخت کمیسیون اسنپ

شرکت اسنپ از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ با همکاری «انجمن اهدای عضو ایرانیان» طرحی حمایتی را آغاز کرده است که طی آن خانواده‌های اهداکنندگان عضو که در ناوگان این سامانه فعالیت می‌کنند، به مدت ۶ ماه از پرداخت کمیسیون معاف می‌شوند. این طرح که با عنوان «اهدای عضو، یک حرکت زندگی‌بخش» معرفی شده، تا پایان اسفند ادامه خواهد داشت و فرصتی برای قدردانی از تصمیم بزرگ و انسانی این خانواده‌هاست.

طبق اعلام روابط عمومی اسنپ، شناسایی خانواده‌های مشمول این طرح با همکاری مستقیم انجمن اهدای عضو ایرانیان انجام می‌شود. این انجمن با بررسی و تأیید مدارک لازم، خانواده‌هایی را که یکی از عزیزانشان اهداکننده عضو بوده و اکنون در ناوگان اسنپ فعالیت دارند، معرفی می‌کند تا بتوانند از معافیت کمیسیون بهره‌مند شوند.

اجرای این برنامه علاوه بر حمایت اقتصادی از خانواده‌های اهداکنندگان، هدف دیگری نیز دنبال می‌کند و آن آگاهی‌بخشی به جامعه درباره اهمیت اهدای عضو است. خانواده‌های اهداکنندگان در شرایطی سخت و حساس تصمیمی حیاتی می‌گیرند که نتیجه آن زندگی دوباره برای بیماران در انتظار پیوند است. به همین دلیل، این اقدام اسنپ می‌تواند الگویی برای قدردانی و ترویج فرهنگ اهدای عضو در جامعه باشد.

انجمن اهدای عضو ایرانیان از سال ۱۳۹۴ فعالیت رسمی خود را با هدف ارتقای فرهنگ اهدای عضو آغاز کرده است. این انجمن علاوه بر آموزش جامعه و تیم‌های درمانی و اجرای طرح‌های پژوهشی، به‌طور ویژه از خانواده‌های اهداکنندگان نیز حمایت می‌کند.

خدمات انجمن به خانواده‌ها شامل بسته‌های بیمه‌ای سه‌ساله، همکاری با موسسه‌های خیریه برای ارائه خدمات حمایتی، برگزاری دوره‌های سوگواری و مشاوره روانی، عقد تفاهم‌نامه با سازمان‌ها برای ایجاد فرصت‌های شغلی و توانمندسازی اقتصادی و نیز ارائه خدمات مددکاری اجتماعی است.

مرگ مغزی یکی از شرایطی است که زمینه اهدای عضو را فراهم می‌کند. این وضعیت به دلیل آسیب‌های شدید مانند تصادف، نزاع، سقوط از ارتفاع، غرق‌شدگی یا عارضه‌های عروقی مغز رخ می‌دهد و غیرقابل بازگشت است. با وجود شباهت ظاهری به کما، مرگ مغزی پایان قطعی حیات به شمار می‌رود. تنها به دلیل اتصال بیمار به دستگاه‌های اکسیژن‌رسانی است که ضربان قلب و حرکات قفسه سینه مشاهده می‌شود.

فرصت خانواده برای تصمیم‌گیری درباره اهدای عضو در این شرایط محدود است و معمولاً بیش از ۱۴ روز دوام ندارد. اهمیت این لحظه‌ها بسیار بالاست؛ چراکه هر فرد دچار مرگ مغزی می‌تواند با اهدای ۸ عضو حیاتی، جان ۸ بیمار را نجات دهد و با اهدای نسوج مختلف، کیفیت زندگی ده‌ها نفر دیگر را بهبود بخشد.

یکی از موضوعات مهم در فرهنگ‌سازی، تمایز میان مرگ مغزی و کماست. فردی که در کماست احتمال بازگشت به زندگی دارد، زیرا سلول‌های مغزی او هنوز ساختار سالم خود را حفظ کرده‌اند. اما در مرگ مغزی، سلول‌ها به‌طور کامل از بین رفته‌اند و امکان برگشت وجود ندارد. تشخیص این وضعیت تنها توسط تیم‌های پزشکی متخصص انجام می‌شود و تصمیم خانواده‌ها در این لحظات حساس می‌تواند به معنای احیای زندگی چندین بیمار دیگر باشد.

براساس آمار انجمن اهدای عضو ایرانیان، هر روز بین ۷ تا ۱۰ بیمار در کشور به دلیل نرسیدن عضو مناسب جان خود را از دست می‌دهند. این در حالی است که سالانه حدود هزار مورد اهدای عضو در ایران انجام می‌شود.

شاخص PMP (تعداد اهدای عضو به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت) در ایران از ۰/۲ در سال ۱۳۷۹ به ۱۳/۹ در پایان سال ۱۴۰۳ رسیده است؛ رشدی ۷۰ برابری که جایگاه کشور را در صدر کشورهای آسیایی قرار داده است. بر اساس گزارش شبکه بین‌المللی ثبت اهدای عضو و پیوند، اسپانیا، آمریکا و پرتغال سه کشور نخست در سال ۲۰۲۳ بودند و ایران در رتبه سی‌ویکم جهان قرار گرفت.

این نخستین بار نیست که اسنپ طرح‌های حمایتی ویژه برای کاربران راننده خود در نظر می‌گیرد. در سال‌های گذشته نیز گروه‌های مختلفی از جمله افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، بیماران مبتلا به ام‌اس و تالاسمی به صورت دوره‌ای از پرداخت کمیسیون معاف شده‌اند.

طبق گزارش عملکرد سال ۱۴۰۳ این شرکت، بیش از ۲۶ هزار و ۷۹۵ راننده از چنین طرح‌هایی بهره‌مند شده‌اند. ادامه این روند در سال ۱۴۰۴ با اختصاص معافیت کمیسیون به خانواده‌های اهداکنندگان عضو، نشان‌دهنده عزم اسنپ برای تداوم اقدامات اجتماعی و مسئولیت‌پذیری شرکتی است.

طرح جدید اسنپ نه تنها اقدامی برای حمایت مالی از خانواده‌های اهداکنندگان عضو است، بلکه به عنوان یک حرکت فرهنگی می‌تواند به ارتقای آگاهی عمومی و گسترش فرهنگ ایثار و بخشش کمک کند. تصمیم این خانواده‌ها در سخت‌ترین لحظات زندگی، معنای واقعی زندگی دوباره برای بیماران نیازمند پیوند است و حمایت از آنان به معنای پاسداشت این ارزش انسانی است.