مدیران کسب‌وکارهای طلای دیجیتال: مقررات‌گذاری می‌کنند اما بدون حضور بخش خصوصی

در پنل تخصصی «قوانینی برای یک دارایی بی‌مرز» در فیناپ گلد، نمایندگان پلتفرم‌های آنلاین طلا نسبت به شیوه‌های فعلی مقررات‌گذاری هشدار دادند و تأکید کردند که تصمیم‌های کلیدی در این حوزه بدون حضور و نظر بخش خصوصی گرفته می‌شود. آن‌ها می‌گویند موتور مقررات‌گذاری در کشور روشن است، اما با رویه‌ای غیرشفاف و گاه محرمانه که مسیر فعالیت استارتاپ‌های طلا را پر از مانع کرده است.

محمدرضا حاجی‌جعفری، معاون مرکز ملی پایش محیط کسب‌وکار، در این نشست با اشاره به مصوبه‌های محرمانه و محدودیت‌های غیرقابل توضیح گفت: «به پلتفرم‌ها گفته‌اند نهایتاً هفته‌ای ۲۰ کیلو طلا تحویل دهند، اما هیچ استدلالی برای این سقف ارائه نشده است. چنین رویکردی، علاوه بر ایجاد بلاتکلیفی برای کسب‌وکارها، نقدشوندگی سرمایه کاربران را تهدید می‌کند.» او تأکید کرد حضور نمایندگان بخش خصوصی در فرآیند تصمیم‌سازی الزامی است، اما در عمل جایی برای این صداها وجود ندارد.

از سوی دیگر، بورس و بانک مرکزی به‌عنوان دو بازیگر اصلی تنظیم‌گری، بیشترین انتقادات را متوجه خود دیدند. بورس همچنان بر تبدیل پلتفرم‌های آنلاین به صندوق‌های طلا اصرار دارد، در حالی که فعالان این بازار معتقدند چنین الزامی مانع نوآوری و تنوع مدل‌های کسب‌وکار می‌شود. بانک مرکزی نیز به‌خاطر مسدودسازی ناگهانی حساب‌های پلتفرم‌ها بدون اطلاع قبلی زیر تیغ انتقاد رفت. این سیاست باعث شد کاربرانی که حتی کمتر از یک گرم طلا در حساب خود داشتند، برای نقدکردن دارایی‌شان با مشکل مواجه شوند.

محسن ابوالفتحی، مدیرعامل طلاین، با اشاره به ظرفیت واقعی این بازار گفت: «پیش‌بینی می‌کنیم بیش از ۳ تن طلا در بانک کارگشایی به نام پلتفرم‌ها ذخیره شده باشد و دست‌کم ۱۰ میلیون کاربر فعال در این حوزه حضور دارند.» او اضافه کرد که تعدد نهادهای ناظر و تضاد منافع آن‌ها، باعث شده هیچ جمع‌بندی روشنی در سیاست‌ها وجود نداشته باشد.

در همین حال، امین‌رضا ریاضتی، مشاور رئیس مرکز تتا، از رویکرد تازه این مرکز برای کاهش برخوردهای قهری خبر داد و گفت: «ماهیت کار ما فراتر از نماددهی است و تلاش کرده‌ایم حمایت از کسب‌وکارها را در اولویت قرار دهیم.» اما او هم تأکید کرد که فضای کسب‌وکار هنوز گرفتار شعار «راه بیفته، جا بیفته» است و سندباکس‌های طراحی‌شده عملاً کارآمد نبوده‌اند.

سخنان فعالان این صنعت نشان می‌دهد که شکاف اصلی در پتانسیل بازار طلای دیجیتال و نبود تقاضا نیست، بلکه در نظام حکمرانی آن است. از یک سو، پلتفرم‌های آنلاین طلا توانسته‌اند میلیون‌ها کاربر خرد را با هر سرمایه‌ای به بازار جذب کنند و بستری برای دموکراتیزه‌کردن سرمایه فراهم آورند؛ از سوی دیگر، مقررات محرمانه، محدودیت‌های بی‌توجیه و انحصار دولتی، آینده این بازار نوظهور را با ابهام روبه‌رو کرده است.