محصول بسازید، مدرک بگیرید؛ چین دیگر از دانشجویان دکتری رساله کاغذی نمی‌خواهد

نظام آموزش عالی چین با چرخشی ساختاری در مقطع دکتری، به‌جای انباشت رساله‌های تئوری که در قفسه‌ی کتابخانه‌ها خاک می‌خورند، از دانشجویان می‌خواهد محصولات صنعتی واقعی بسازند. این رویکرد جدید که واکنشی مستقیم به تحریم‌های فناورانه و نیاز بازار کار است، به پژوهشگران امکان می‌دهد با ارائه‌ی نمونه‌ی فیزیکی کارآمد، مدرک دکتری خود را دریافت کنند.

به‌گزارش زد‌ام‌ای‌ساینس، ماه گذشته، ژنگ ههویی، دانشجوی دانشگاه جنوب شرقی نانجینگ، به‌جای تقدیم یک مجلد قطور از نوشته‌های نظری، محصولی ملموس را به هیئت داوران ارائه کرد. اختراع او شامل بلوک‌های فولادی تقویت‌شده با ساختار پازل‌گونه بود که برای ساخت پایه‌های غول‌پیکر پل‌های معلق طراحی شده است. این نوآوری هم‌اکنون در پروژه‌ی عظیم پل ریلی‌جاده‌ای روی رودخانه یانگ‌تسه به‌کار گرفته شده و کارایی خود را در ابعاد واقعی به اثبات رسانده است.

سیاست جدید پکن که در قالب قانون سال ۲۰۲۴ رسمیت یافته، دانشگاه‌ها را مجاز می‌کند مدارک دکتری مهندسی را براساس ساخت پروتوتایپ، ابداع تکنیک‌های تولید یا اجرای پروژه‌های ملی اعطا کنند. چین در پی رقابت استراتژیک با ایالات متحده، در حال بازطراحی ساختار مهندسی خود است تا کاربرد و حل مسائل واقعی صنعت را بر نظریه‌پردازی محض مقدم بدارد.

اصطلاح «ژنرال‌های کاغذی» توصیفی است که منتقدان برای پژوهشگران با شاخص‌های علمی بالا اما ناتوان در اجرای پروژه‌های عملی به‌کار می‌برند. دولت چین با حذف پاداش‌های نقدی برای مقالات و جایگزینی «دکتری کاربردی»، در پی نابودی انگیزه‌های مالی تولید علم جعلی است. شعار جدید سیستم آموزشی روشن است: کسی که توانایی ساخت یک ماشین پیچیده را دارد، نیازی به خرید مقاله برای اثبات دانش خود ندارد.

شکاف عمیق میان دانش کتابخانه‌ای و نیازهای عملی جامعه، چالش اصلی بخش فناوری چین محسوب می‌شود. برنامه‌ی جدید موسوم به «آموزش مهندسان ممتاز»، ۱۸ حوزه‌ی حیاتی از جمله نیمه‌هادی‌ها، کوانتوم و فناوری اطلاعات را هدف قرار داده است. در این مسیر، ۵۰ دانشکده تخصصی مهندسی تأسیس شده و بیش از ۲۰هزار دانشجو در پروژه‌های مشترک میان ۱۰۰ شرکت بزرگ و ۶۰ دانشگاه برتر مشغول به فعالیت هستند.

تضمین کیفیت مدارک از طریق سیستم «استاد راهنمای دوگانه» انجام می‌شود؛ به‌طوری‌که هر دانشجو هم‌زمان تحت نظارت یک استاد دانشگاهی و یک متخصص باتجربه از فضای صنعت قرار می‌گیرد. اگرچه ارزیابی کیفی روش جوشکاری یا طراحی ریزتراشه سخت‌تر از نمره‌دادن به متن است، خروجی سیستم مستقیم به خودکفایی فناورانه‌ی چین کمک می‌کند.

اگرچه تحول کنونی هنوز بخش کوچکی از کل خروجی دانش‌آموختگان دکتری چین را شامل می‌شود، نشان‌دهنده‌ی مسیری است که علم را از کاغذ به خط تولید منتقل می‌کند. پیش‌بینی می‌شود این مدل به‌زودی در حوزه‌های ترکیبی مانند تجهیزات پزشکی پیشرفته و هوش مصنوعی نیز به استاندارد اصلی تبدیل شود.