قمار بزرگ مایکروسافت؛ بازنویسی ویندوز با زبان Rust [به‌روزرسانی: تکذیب شد]

به‌روزرسانی: بر اساس گفته‌ی یکی از مهندسان ارشد مایکروسافت در لینکدین، این شرکت قصد ندارد ویندوز را با زبان Rust بازنویسی کند.

خبر اصلی: ردموندی‌ها برنامه‌ای بلندپروازانه را برای حذف کامل کدهای C و ++C از محصولاتشان تا سال ۲۰۳۰ با کمک هوش مصنوعی رسانه‌ای کردند. بر اساس پست لینکدین گالن هانت، مهندس برجسته‌ی مایکروسافت، این شرکت هدف «یک مهندس، یک ماه، یک میلیون خط کد» را به‌عنوان نقشه‌ی راه خود برای این تحول تعیین کرده است.

بیانیه‌ی مذکور چهار ماه پس‌از آن منتشر شد که کاربران ویندوز ۱۱ گزارش‌هایی مبنی‌بر خرابی‌های گسترده‌ی سیستم، شامل منوی استارت، تسک‌بار، فایل اکسپلورر و تنظیمات سیستم را منتشر کردند.

ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در آوریل ۲۰۲۵ (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴) اعلام کرد که هوش مصنوعی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از کدهای شرکت را می‌نویسد. کوین اسکات، مدیر ارشد فناوری نیز از انتظار برای رسیدن به تولید ۹۵ درصد کدها با AI تا سال ۲۰۳۰ سخن گفت. بااین‌حال تا ماه جولای (تیر و مرداد)، اجزای اصلی ویندوز برای میلیون‌ها کاربر از کار افتاد.

متخصصان IT نیز ساعت‌های ازدست‌رفته برای عیب‌یابی مشکلاتی را توصیف کردند که عملیات روزانه در محیط‌های سازمانی را تحت‌تأثیر قرار داده بود.

گارتنر تخمین می‌زند که باگ‌های نرم‌افزاری با این ابعاد، سالانه میلیاردها دلار به دلیل کاهش بهره‌وری به شرکت‌های جهانی زیان می‌رسانند. مایکروسافت اصلاحات موقتی مانند بازنشانی اپ‌ها یا بازگرداندن به‌روزرسانی‌ها را توصیه کرد و پذیرفت که این راه‌حل‌ها حکم «مسکن» را دارند. ردموندی‌ها وعده دادند که وصله‌ای را در ماه جاری برای حل مشکلات اساسی منتشر کنند؛ یعنی پنج ماه پس‌از شروع خرابی‌های اولیه.

شبکه‌های اجتماعی مملو از اظهارنظرهای مهندسان نرم‌افزار و توسعه‌دهندگانی شد که توانایی‌های آزمایشی مایکروسافت را زیر سوال می‌بردند. یکی از مهندسان در واکنش به پست هانت درباره‌ی طرح بازنویسی کدها نوشت: «به‌نظر می‌رسد فشار مایکروسافت برای ارائه‌ی به‌روزرسانی‌های پربار، از توانایی‌های تست و ارزیابی آن‌ها پیشی گرفته است.»

استراتژی ایجاد زیرساخت شرکت شامل ساخت قابلیت‌های قدرتمند پردازش کد می‌شود. هانت زیرساختی الگوریتمی را توصیف کرد که گرافی مقیاس‌پذیر روی کد منبع ایجاد می‌کند و با ترکیب زیرساخت پردازش هوش مصنوعی، امکان به‌کارگیری ایجنت‌های AI هدایت‌شده با الگوریتم‌ها را برای اعمال تغییرات کد در مقیاس وسیع فراهم می‌کند. این زیرساخت مرکزی هم‌اکنون روی مسائلی مانند درک کد فعالیت می‌کند.

مدیران مایکروسافت موقعیت شغلی جدیدی را برای نقش مهندس ارشد نرم‌افزار با شرط حضور فیزیکی در ردموند ایجاد کرده‌اند. در آگهی استخدام گفته شده که الزامات حیاتی شامل حداقل سه سال تجربه در نوشتن کدهای سطح سیستم با زبان Rust است.

هانت در پست خود نوشت: «استراتژی ما ترکیب هوش مصنوعی و الگوریتم‌ها برای بازنویسی بزرگ‌ترین کدهای پایه‌ی مایکروسافت محسوب می‌شود.» این تیم به‌عنوان بخشی از گروه «آینده‌ی مهندسی نرم‌افزار مقیاس‌پذیر» در سازمان EngHorizons در بخش CoreAI مایکروسافت فعالیت می‌کند. مأموریت آن‌ها بر ایجاد قابلیت‌هایی برای حذف بدهی فنی در مقیاس بزرگ تمرکز دارد.

رهبر این تیم با تأکید بر ذهنیت رشد، اعضا را افرادی متنوع با طیف وسیعی از مهارت‌ها و دیدگاه‌ها توصیف کرد: «ما ریسک‌های جسورانه‌ای می‌پذیریم. به‌خوبی با دیگران کار و تعامل می‌کنیم و عاشق ارزش‌آفرینی برای مشتریان داخلی و خارجی هستیم.»

برخی ناظران صنعت، اقتصادِ این رویکرد را زیر سوال بردند. یکی از کاربران با اشاره به صرفه‌جویی احتمالی در هزینه‌ها ازطریق کدنویسی هوش مصنوعی در مقابل زیان‌های بهره‌وری ناشی از خرابی سیستم، با کنایه نوشت: «پس برای صرفه‌جویی چند صد هزار دلاری، درنهایت میلیاردها دلار ضرر می‌کنند.»

نگرانی‌ها درباره‌ی کیفیت کدهای تولیدشده با هوش مصنوعی فراتر از مایکروسافت می‌رود. صنعت فناوری موارد متعددی را ثبت کرده که در آن‌ها ابزارهای تولید کد AI پیاده‌سازی‌هایی به‌ظاهر معقول اما از نظر بنیادی نادرست ارائه می‌دهند. این سیستم‌ها اغلب به توابع، کتابخانه‌ها یا API-های ناموجود ارجاع می‌دهند و اطلاعات ساختگی را با اطمینان پیش روی کاربر می‌گذارند.