غول‌های نفتی گرمایش زمین را تا قرن‌ها اجتناب‌ناپذیر کرده‌اند

انتشار دی‌اکسیدکربن توسط بزرگ‌ترین شرکت‌های نفت، گاز و سیمان جهان، تأثیری کوتاه‌مدت ندارد و می‌تواند برای قرن‌ها بر دمای زمین اثر بگذارد. پژوهشی جدید نشان می‌دهد حتی اگر ۱۷۸ شرکت موسوم به «غول‌های کربنی» از همین فردا تمام انتشارهای خود را متوقف کنند، گازهای گلخانه‌ای که تاکنون وارد جو کرده‌اند همچنان به گرم‌تر کردن سیاره ادامه خواهند داد.

پژوهش جدید، سهم انتشارهای گذشته این شرکت‌ها در گرمایش آینده زمین را بررسی کرده است. پژوهشگران می‌گویند یافته‌ها نشان می‌دهد کاهش سریع انتشارها همچنان ضروری است، زیرا هر میزان دی‌اکسیدکربن که وارد جو می‌شود، اثر خود را برای مدت طولانی حفظ می‌کند.

براساس پژوهش، حدود ۵۰ درصد از انتشارهای ثبت‌شده توسط این شرکت‌ها پس از سال ۱۹۸۶ اتفاق افتاده است یعنی زمانی که ارتباط میان افزایش گازهای گلخانه‌ای و گرمایش زمین دیگر به‌طور گسترده در جامعه علمی پذیرفته شده بود.

دارگان فریرسون، نویسنده اصلی پژوهش و استاد علوم جوی و اقلیمی دانشگاه واشنگتن، این موضوع را «باورنکردنی» توصیف کرد و گفت داده‌ها نشان می‌دهد ادامه مسیر وابستگی به سوخت‌های فسیلی اجتناب‌پذیر بوده است.

انسان‌ها در دهه‌های اخیر دی‌اکسیدکربن را سریع‌تر از توان جذب طبیعی زمین وارد جو کرده‌اند. نتیجه این روند، افزایش غلظت این گاز و بالا رفتن میانگین دمای سیاره بوده است. بسیاری از پژوهش‌های اقلیمی روی تأثیر انتشارهای آینده تمرکز دارند، اما محققان این مطالعه می‌خواستند بدانند انتشارهای گذشته چه اثری بر آینده خواهند گذاشت.

پژوهشگران با استفاده از مدل‌های اقلیمی، وضعیت آب‌وهوای زمین را تا سال ۲۵۰۰ در سناریوهای مختلف بررسی کردند. آن‌ها دو حالت را با هم مقایسه کردند: شرایطی که انتشارات توسط شرکت‌های بزرگ سوخت فسیلی تا سال ۲۰۲۴ ادامه یافته و شرایطی فرضی که این انتشارها وجود نداشته است.

داده‌ها از پایگاه Carbon Majors گرفته شده است که انتشارهای ۱۷۸ شرکت بزرگ نفت، گاز و سیمان را از سال ۱۸۵۴ ثبت می‌کند. شرکت‌هایی مانند شل، اکسون‌موبیل و شورون در این فهرست قرار دارند. طبق این داده‌ها، این شرکت‌ها در مجموع بیش از ۱٫۵ تریلیون تن دی‌اکسیدکربن وارد جو کرده‌اند.

نتایج نشان داد انتشارهای گذشته شرکت‌ها همچنان باعث افزایش دمای زمین و تشدید برخی رویدادهای شدید اقلیمی در آینده خواهد شد. پژوهشگران دریافتند که میزان گرمای ناشی از انتشارهای گذشته این شرکت‌ها، در سناریوهای مختلف تقریباً ثابت باقی می‌ماند. تفاوت اصلی زمانی ایجاد می‌شود که انتشارهای آینده نیز ادامه پیدا کند؛ در این حالت سهم انتشارهای جدید در گرمایش زمین افزایش خواهد یافت.

به گفته محققان، این یعنی شرکت‌های بزرگ تولیدکننده سوخت فسیلی علاوه بر اثراتی که تاکنون ایجاد کرده‌اند، ممکن است در آینده دور نیز در ایجاد خسارت‌های اقلیمی قابل اندازه‌گیری نقش داشته باشند.

پژوهش‌های اقلیمی نشان می‌دهند حتی پس از کاهش شدید انتشارها، دهه‌ها زمان لازم است تا روند فعلی گرمایش متوقف شود و بازگشت دما به سطح پیش از صنعتی‌شدن ممکن است قرن‌ها طول بکشد.

پژوهشگران تأکید می‌کنند هم‌زمان با کاهش انتشارها، کشورها باید برای مقابله با پیامدهایی نیز که دیگر قابل جلوگیری نیستند، آماده شوند؛ از موج‌های گرما گرفته تا افزایش خطر رویدادهای شدید آب‌وهوایی.

پژوهش در ژورنال PLOS Climate منتشر شده است.