غلات قابل مالیات‌گذاری، راه را برای ایجاد دولت‌های اولیه هموار کردند

نحوه ظهور نخستین جوامع بزرگ انسانی هنوز محل بحث است؛ برخی آن را نتیجهٔ کشاورزی می‌دانند و برخی دیگر پاسخی به پایان یافتن سبک زندگی شکار و گردآوری. اما شواهد نشان می‌دهد گسترش کشاورزی باعث تولید مازاد غذایی شد که می‌شد آن را ذخیره کرد و همچنین مالیات آن‌ها را گرفت، و همین مازاد، تشکیل دولت‌ها را ممکن ساخت. کیت اوپی از دانشگاه بریستول بریتانیا، می‌گوید: «جوامع کشاورزی اولیه با استفاده از کوددهی و آبیاری، توانستند تولید خود را به شدت افزایش دهند و بنابراین مازاد غذایی فراهم شد که برای ساختار دولت قابل استفاده بود.»

با‌این‌حال، جدول زمانی این تحولات دقیقاً با هم تطابق ندارد. نخستین شواهد ما از کشاورزی حدود ۹ هزار سال پیش است و کشاورزی حداقل ۱۱ بار به صورت مستقل در چهار قاره اختراع شد. اما جوامع بزرگ حدود ۴ هزار سال بعد ابتدا در بین‌النهرین، سپس در مصر، چین و آمریکای میانه شکل گرفتند.

پژوهشگران برای یافتن شواهد بیشتر دربارهٔ چگونگی شکل‌گیری نخستین دولت‌ها و نقش کشاورزی، به سراغ داده‌های زبانی رفتند. آن‌ها مجموعه‌ای از درخت‌های خانوادگی زبان‌ها را بررسی کردند که نشان می‌دهد زبان‌ها چگونه از یکدیگر منشعب شده و چه روابط فرهنگی میان جوامع مختلف وجود داشته است.

آن‌ها داده‌های زبان را با اطلاعاتی از پایگاه‌های دادهٔ مردم‌شناسی دربارهٔ صدها جامعه پیشاصنعتی ترکیب کردند تا احتمال وقوع رویدادهایی مانند ظهور دولت، مالیات، نوشتار، کشاورزی فشرده و کشت غلات را به ترتیب مشخص بررسی کنند.

به گزارش نیوساینتیست، نتایج نشان داد کشاورزی فشرده با ظهور دولت‌ها همزمان بوده است، اما رابطه مستقیم و ساده‌ای نداشته است. اوپی می‌گوید: «احتمال بیشتری دارد که دولت‌ها باعث شدت گرفتن کشاورزی شده باشند تا اینکه کشاورزی باعث ایجاد دولت‌ها شده باشد.»