صنعت بازی ایران زیر فشار انحصار؛ چرا مدل اقتصادی بازی‌سازی در ایران دیگر جواب نمی‌دهد؟

نشست «بررسی دغدغه‌های روز صنعت بازی‌های ویدیویی» در ۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ در دانشگاه علم و فرگ برگزار شد.محمد زهتابی، مدیرعامل استودیو بازی‌سازی پاییزان، در ابتدای این نشست به چالش‌های متعدد صنعت بازی‌سازی در ایران اشاره کرد.

او توضیح داد که در سال‌های اخیر، مشکلات مختلفی در زمینه فیلترینگ و انحصار در صنعت بازی‌های دیجیتال کشور بوجود آمده است.

زهتابی با اشاره به اهمیت رفع فیلتر گوگل‌پلی گفت: «این رفع فیلتر برای ما از آن جهت اهمیت داشت که به مخاطبان این امکان را می‌دهد که محصولات خارجی با کیفیت را تجربه کنند و در عین حال محصولات ایرانی را راحت‌تر دانلود کنند.»

او افزود که متhسفانه با این رفع فیلتر، استورهای داخلی به سمت انحصارطلبی بیشتر حرکت کردند و از این وضعیت برای افزایش سهم بازار خود استفاده کردند. زهتابی همچنین به چالش‌های مالی و تبلیغاتی بازی‌سازهای ایرانی پرداخت و گفت:

در چنین فضایی، هزینه‌های تبلیغات و سهم کم بازی‌سازها از فروش محصولات، باعث می‌شود که توان رقابت با بازی‌های خارجی کاهش یابد. به طور مثال، اگر یک بازی ۱۰ هزار تومان از کاربران خود دریافت کند، تنها ۵۰۰ تومان آن به دست تولیدکننده می‌رسد.

– محمد زهتابی، مدیرعامل استودیو بازی‌سازی پاییزان

او تصریح کرد که تلاش‌های کمیسیون بازی‌سازی برای مذاکره با استورها همچنان ادامه دارد: «ما هنوز در این مسیر تلاش می‌کنیم تا سهم بازی‌سازها از فروش محصولات‌شان بیشتر شود. اگر این تلاش‌ها نتیجه دهد، مارکت‌ها باید به سمت کاهش سهم خود حرکت کنند.»

علی نادعلی‌زاده، مدیرعامل استودیو بازی‌سازی تاد، در ادامه این نشست به مشکلات موجود در بازار بازی ایران اشاره کرد. او تاکید کرد که با وجود تورم و تغییرات جهانی، مدل همکاری بین ناشران و بازی‌سازان در ایران نیاز به بازنگری اساسی دارد.

او گفت که تیم‌های کوچک بازی‌سازی به دلیل فشارهای مالی و نبود تاب‌آوری کافی، قادر به ادامه پروژه‌های خود نیستند. در بسیاری از موارد، این تیم‌ها مجبور به توقف پروژه‌های خود می‌شوند یا به سمت شغل‌های دیگر می‌روند تا از فشار مالی رهایی یابند. این موضوع باعث کاهش بازی‌های جدید در بازار ایران شده است.

به گفته نادعلی‌زاده، یکی از دلایل اصلی این چالش‌ها، عدم سرمایه‌گذاری مناسب در مراحل اولیه تولید بازی‌هاست. او توضیح داد که در گذشته، استودیوها بدون نیاز به هزینه‌های سنگین برای جذب کاربر، بازی‌های خود را در مارکت‌ها منتشر می‌کردند و این بازی‌ها به سرعت به لیست پرفروش‌ها راه پیدا می‌کردند. اما در حال حاضر، شرایط تغییر کرده و استورها بیشتر تمرکز خود را بر تبلیغات و پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای گذاشته‌اند.

او همچنین اشاره کرد که در حال حاضر، از هر درآمدی که تولیدکنندگان بازی در ایران دارند، بخش بزرگی از آن صرف جذب کاربر و پرداخت به استورها می‌شود.

این تغییرات باعث شده تا تولیدکنندگان بازی نتوانند به‌درستی تیم‌های خود را حفظ کنند و هزینه‌های تبلیغات به شدت فشار زیادی را به این استودیوها وارد کند.

– علی نادعلی‌زاده، مدیرعامل استودیو بازی‌سازی تاد

نادعلی‌زاده بر لزوم تغییر در نگاه به بازار ایران تاکید کرد و گفت که اگر ایران بخواهد در صنعت بازی جهانی رقابت کند، باید به مدل‌های جدید و هوشمندانه در این بازار توجه داشته باشد. او تاکید کرد که تنها در صورت تغییر و انعطاف‌پذیری در بازار می‌توان به رشد و پایداری در این صنعت امیدوار بود.

محمدمهدی بهفرراد، مدیرعامل استودیو مدریک، نیز به چالش‌های سرمایه‌گذاری در صنعت بازی ایران پرداخت و گفت که هیچ فعالیتی در این صنعت بدون سرمایه‌گذاری مناسب امکان‌پذیر نیست.

او تاکید کرد که برای رشد هر صنعتی، ابتدا باید سرمایه‌گذاری در آن به درستی انجام شود. بهفرراد گفت: «در هر صنعتی، اگر بازارسازی به درستی انجام نشود، سرمایه‌گذاری نیز نمی‌تواند به درستی جذب شود.»

او ادامه داد که برای تقویت صنعت بازی ایران، علاوه بر سرمایه‌گذاری، باید به بازارسازی و تعریف حاشیه سود توجه شود. طبق گفته او، بازاری که به درستی عمل نکند، حتی با وجود سرمایه‌گذاری‌های کلان، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

بهفرراد در ادامه به نقش استودیوها و ناشران در صنعت بازی اشاره کرد و افزود که توسعه‌دهندگان و ناشران باید مسئولیت خود را به‌خوبی ایفا کنند:

اگر مارکت پلیس‌ها نتوانند خدمات مناسبی ارائه دهند، در نهایت کل چرخه تولید بازی مختل خواهد شد.

– محمدمهدی بهفرراد، مدیرعامل استودیو مدریک

مدیرعامل استودیو مدریک همچنین به چالش‌های کپی‌رایت در ایران و تاثیرات منفی آن بر صنعت بازی‌های موبایل اشاره کرد. او گفت که نبود کپی‌رایت باعث شده تا کاربران ایرانی از محصولات خارجی به‌صورت رایگان استفاده کنند و در نتیجه، تولیدکنندگان بازی انگیزه‌ای برای تولید بازی‌های جدید نداشته باشند.

او همچنین به موضوع انتشار بازی‌ها در بازارهای بین‌المللی اشاره کرد و گفت که ایران با وجود تحریم‌ها، توانسته است بازی‌هایی را در بازارهای جهانی مانند آمریکا و اروپا به فروش برساند.

علی نادعلی‌زاده، مدیرعامل استودیو تاد، در پاسخ به پرسش خبرنگار بیکینگ در مورد چالش‌های کپی‌رایت در صنعت بازی ایران و بازار بین‌المللی، به مشکل اصلی تولیدکنندگان بازی ایرانی اشاره کرد که با نبود قوانین کپی‌رایت مناسب مواجه‌اند.

او بیان کرد که در ایران، به دلیل عدم رعایت کپی‌رایت، بازار بازی‌های PC به‌شدت آسیب دیده و حتی تولیدکنندگان بازی انگیزه‌ای برای تولید محصول جدید ندارند. نادعلی‌زاده تاکید کرد که کپی‌رایت پایه‌گذار بازارسازی است و بدون آن، بازاری وجود ندارد.

او همچنین به چالش‌های انتشار بازی‌های ایرانی در بازارهای بین‌المللی اشاره کرد و گفت که تحریم‌ها و محدودیت‌های جهانی بر فروش بازی‌های ایرانی تاثیر گذاشته است. اما با این حال، استودیوها و توسعه‌دهندگان ایرانی توانسته‌اند با استفاده از راه‌حل‌هایی مانند پروکسی‌ها و همکاری با ناشران خارجی، بازی‌های خود را در بازارهای جهانی به فروش برسانند. نادعلی‌زاده در ادامه افزود:

اگر این روند ادامه یابد و مشکلات کپی‌رایت برطرف نشود، ممکن است بازار بازی‌های موبایلی ایران نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو شود.

– علی نادعلی‌زاده، مدیرعامل استودیو تاد

نادعلی‌زاده همچنین از وضعیت مارکت‌های داخلی مانند کافه بازار و مایکت انتقاد کرد و افزود که این مارکت‌ها در برخی موارد نسخه‌های مود شده بازی‌ها را منتشر می‌کنند، که این موضوع به ذائقه کاربران آسیب می‌زند و باعث خراب شدن بازار بازی‌های موبایلی ایران می‌شود.