صفحه اینستاگرامی خانومی به دستور مقام قضایی مسدود شد

«خانومی»، پلتفرم فعال و فروشگاه اینترنتی در زمینه عرضه و فروش محصولات آرایشی و بهداشتی، با بیش از یک میلیون و چهارصد هزار دنبال‌کننده در اینستاگرام، یکی از پلتفرم‌های مطرح در حوزه تجارت الکترونیک ایران محسوب می‌شود. اما روز گذشته صفحه اینستاگرامی این برند به دلیل انتشار یک موزیک ویدیوی تبلیغاتی به مناسبت یازدهمین سالگرد خانومی، توسط پلیس فراجا مسدود شد. این اقدام که به دستور مقام‌های قضایی انجام گرفت، به سرعت در فضای مجازی و میان فعالان اکوسیستم استارتاپی بازتاب یافت.

دلیل اصلی این مسدودسازی، محتوای تبلیغاتی بود که از سوی مقامات به عنوان تخلفی فرهنگی و اجتماعی تلقی شد. خانومی در بیانیه‌ای درباره این موضوع اعلام کرد « انتشار ویدیو با نیت جریحه‌دار کردن افکار عمومی نبوده و تأکید کرد که چنین اقداماتی می‌تواند پیامدهای منفی برای فضای سرمایه‌گذاری، کارآفرینی و اعتماد عمومی به تجارت الکترونیک داشته باشد. خانومی همچنین اعلام کرد که در حال تعامل با نهادهای ذی‌ربط برای رفع مشکل است و فعالیت‌های خود را در زمینه پردازش و ارسال سفارش‌ها ادامه می‌دهد»

انجمن تجارت الکترونیک تهران، به عنوان یکی از نهادهای صنفی کلیدی در حوزه دیجیتال، بلافاصله بیانیه‌ای منتشر کرد و نسبت به «تکرار برخوردهای ناگهانی و فاقد شفافیت با کسب‌وکارهای دیجیتال کشور» ابراز نگرانی نمود. در این بیانیه آمده است که مسدودسازی پیج «خانومی» نه تنها یک اقدام تکنیکی، بلکه «توقف فعالیت اقتصادی، آسیب مستقیم به سرمایه‌گذاری، از بین رفتن فرصت‌های شغلی و تضعیف اعتماد عمومی به فضای کسب‌وکار کشور» است.

انجمن خواستار بازنگری جدی در شیوه مواجهه با بخش خصوصی شد و تأکید کرد که فیلتر کردن یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی، در واقع تعطیلی یک واحد اقتصادی است. این نهاد همچنین پرسشی انتقادی مطرح کرد: «چرا در مواجهه با تخلفات احتمالی نهادهای دولتی یا رسانه‌های رسمی چنین برخوردهایی دیده نمی‌شود، اما بخش خصوصی با شدیدترین واکنش‌ها مواجه می‌شود؟»

«مسعود طباطبایی» دبیر کمیسیون ریتیل تک انجمن تجارت الکترونیک (و مدیرعامل دیجی‌کالا)‌ در شبکه اجتماعی ایکس خود به این ماجرا واکنش نشان داد. او از دولت خواست تا از «امنیتی شدن فضای کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال» جلوگیری کند و بستری برای رشد این بخش از اقتصاد فراهم آورد. او در متن توییت خود پرسش‌هایی درباره مسئولیت‌پذیری در قبال اثرات و درآمدهای ازدست‌رفته این تصمیمات مطرح کرد. وی همچنین تأکید کرد که فیلتر و از دسترس خارج‌کردن چاره کار نیست.

این اظهارات نشان‌دهنده نگرانی عمیق از روند فزاینده محدودیت‌ها و برخوردهای ناگهانی با کسب‌وکارهای آنلاین است.

کارشناسان حوزه دیجیتال و اقتصاد، این قبیل اتفاقات را نشانه‌ای از چالش‌های جدی در اکوسیستم دیجیتال ایران می‌دانند. چندی پیش پلتفرم نماوا نیز فیلتر شد و صفحه اینستاگرامی ایرانیکارت نیز از دسترس خارج شد و به نظر می‌رسد حالا نوبت به بسته شدن صفحات اینستاگرامی کسب و کارها است. به اعتقاد آن‌ها، برخوردهای بدون شفافیت می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش دهد، فرصت‌های شغلی را از بین ببرد و حتی به مهاجرت متخصصان این حوزه منجر شود. این اقدامات همچنین می‌تواند به تضعیف جایگاه ایران در اقتصاد دیجیتال منطقه‌ای و جهانی بینجامد.