شبکه ملی اطلاعات در دوره جنگ امتحانش را خوب پس داد

وحید یزدانیان با اعلام ابن خبر که آخرین ارزیابی که مرکز ملی فضای مجازی در انتهای سال ۱۴۰۳ از میزان پیشرفت پروژه انجام داده ۵۸.۹۴ درصد بوده است، افزود: پس از آن به دلیل شرایط جنگی، ارزیابی مجددی انجام نشده است.
با این حال، وی، ارزیابی داخلی این مرکز از میزان پیشرفت پروژه را بیش از ۷۳ درصد اعلام کرد.

به گفته معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، این ارزیابی بر اساس هفت محور صورت گرفته که شامل محور توسعه زیرساخت ارتباطی، توسعه زیرساخت اطلاعاتی، توسعه خدمات پایه، مزیت‌بخشی و مدل اقتصادی، استقلال و مدیریت یکپارچه، ارتقای امنیت و سالم‌سازی و بومی‌سازی است و ۹۰ درصد عملکرد مرکز ملی فضای مجازی در زمینه دو محور بسیار مهم یعنی «استقلال و مدیریت یکپارچه» و «محور توسعه زیرساخت ارتباطی» است و پیشرفت چشمگیری داشتیم.
 

شبکه ملی اطلاعات نیاز به اعتماد عمومی دارد

یزدانیان با بیان اینکه درخصوص شبکه ملی اطلاعات باید یک اعتماد عمومی ایجاد شود،گفت: با ایجاد اعتماد، سرمایه بخش خصوصی وارد شبکه شده و توسعه و رونق شبکه با همت بخش خصوصی محقق می شود تا بازده اقتصادی داشته باشد.
وی درعین حال تکالیف و مأموریت های سایر دستگاه‌ها برای توسعه شبکه ملی اطلاعات را یادآور شد و گفت: یکی از محورهای بحث شبکه ملی اطلاعات، بومی‌سازی است که عملکرد آن ۴۰ درصد است. بحث بومی‌سازی تنها تکلیف وزارت ارتباطات نیست و وزارتخانه‌های متعدد دیگر، شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی هم در آن مشارکت دارند. ارزیابی ما درباره عملکرد بومی‌سازی اکنون حدود ۶۰ درصد است و همین مسئله عملکرد ۹۰ درصدی را پایین می‌آورد و لذا دلیل بودن عملکرد کلی شبکه این است که وزارت ارتباطات تنها دستگاه مسئول نیست و باید دستگاه‌های دیگر نیز به تکالیف خود در این خصوص عمل کنند.
 

لایه‌های شبکه ملی اطلاعات

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات ضمن اشاره به لایه های شبکه ملی اطلاعات گفت: شبکه ملی اطلاعات یک مدل چهار لایه است که زیرساخت شبکه لایه اول، خدمات شبکه ملی اطلاعات لایه دوم، خدمات کاربردی لایه سوم و محتوا لایه چهارم آن است و تقسیم بندی شبکه ملی اطلاعات بر اساس این چهار لایه صورت می‌گیرد و همه ارزیابی‌هایی که راجع به شبکه درحال انجام است، متمرکز بر دو لایه زیرساخت و خدمات شبکه است درحالی که آن چیزی که جامعه با آن سروکار دارد، لایه محتوا و خدمات کاربردی است.

یزدانیان ادامه داد: خدمات کاربردی شامل دولت الکترونیک، سلامت الکترونیک، آموزش الکترونیک، خدمات اینترنت اشیا، خدمات صوت و تصویر، خدمات هوش مصنوعی و… است و محتوا شامل بازی و سرگرمی، محتوای صوت و تصویر، محتوای داده یا محتوای پیام‌رسان‌های شبکه‌های اجتماعی است و لذا آن چیزی که مردم احساس می‌کنند، این دو لایه است و طبعا وزارت ارتباطات در این زمینه نقش اصلی را برعهده ندارد ولی وارد این حوزه‌ها شده‌ایم و کمک می‌کنیم و وزارت ارتباطات هم پیگیر است.

وی خاطرنشان کرد: اینکه مدام عنوان می شود چرا شبکه ملی اطلاعات راه نمی افتد؟ دلیلش همان دولایه ای است که تمرکز روی آنهاست و ۱۵ دستگاه دیگر در کنار وزارت ارتباطات مشارکت دارند که باید سهم خود را بپردازند.
 

شبکه ملی اطلاعات به معنای حذف اینترنت نیست

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با تاکید بر اینکه نباید به دوگانه اینترنت و شبکه ملی اطلاعات دامن زد، افزود: طی سال‌های گذشته دوگانه‌ای میان اینترنت و شبکه ملی اطلاعات به وجود آمده بود که تلاش کردیم آن را برطرف کنیم. شبکه ملی اطلاعات به معنای حذف اینترنت نیست و نباید آن را به‌عنوان مجموعه‌ای جدا از دسترسی‌های بین‌المللی تعریف کرد.
بنا به گفته وی، این دوگانه اشتباه است و باید اعتماد به شبکه ملی اطلاعات وجود داشته باشد. شبکه ای که تضمین‌کننده دسترسی مردم هست و مردم با آن ارتباط می گیرند و در سایه اعتماد، بخش خصوصی سرمایه‌گذاری می‌کند.
 

نیاز به بازنگری طرح کلان شبکه ملی اطلاعات

یزدانیان، نیاز به بازنگری در طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات را مطرح کرد و در این زمینه گفت: طرح کلان و سند معماری شبکه ملی اطلاعات در سال ۱۳۹۸ تدوین و سال ۱۳۹۹ تصویب شد؛ ولی طبق قانون، هر دو سال یک بار  سند طرح کلان و معماری شبکه اطلاعات بازنگری شود.
به گفته وی، در گذشته بحث هوش مصنوعی مطرح و به این گستردگی نبود یا در زیست‌بوم جست‌وجو همه سراغ موتور جست‌وجو و گوگل می‌رفتند، ولی اکنون حرفه‌ای‌ها کمتر به سراغ موتور جست‌وجو می‌روند و از ابزارها و دستیارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند چون مدل جست‌وجو تغییر کرده و هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین و واقعیت افزوده ظهور کرده‌اند لذا طبیعی است که مدل‌های ارزیابی ما هم باید تغییر کند و کیفی‌تر و دقیق‌تر شود.

وی در بخش دیگری از گفت‌وگو با ایسنا درباره اینکه «آیا می‌توان به شبکه ملی اطلاعات در شرایط بحرانی نظیر جنگ جهت سهولت دسترسی مردم اتکا کرد؟» گفت: اتفاقا دوران جنگ، چه جنگ ۱۲ روزه چه جنگ رمضان بستری بود برای تست پایداری شبکه و ما توانستیم نقاط قوت و ضعف را شناسایی کنیم. قطعا نواقصی در بین بوده که نمی‌توان انکار کرد. انصافا قطعی اینترنت و دسترسی مردم تلخ بود ولی علیرغم تلخی قطعی اینترنت، شبکه ملی اطلاعات امتحان خود را پس داد و در بسیاری از خدمات خود توانست اعتماد و رضایت مردم را جلب کند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات تصریح کرد: مردم از پیام‌رسان‌های داخلی به خوبی استفاده کردند و علیرغم اینکه حجم زیادی تبادل اطلاعات و صوت و تصویر انجام می‌شد اما خدمات الکترونیک قطع نشد. مردم در همان دوران جنگ کار اداری خود را به سهولت انجام دادند.
به گفته وی بیش از یک میلیارد تراکنش در مرکز تبادلات الکترونیکی در سازمان فناوری اطلاعات به ثبت رسید و مردم با ثبت درخواست خدمات مورد نیاز خود را بر پایه نسخ الکترونیک دریافت کردند و اختلالاتی که در ابتدا وجود داشت به سرعت و با فوریت برطرف شد تا کار مردم زمین نماند.