تینا مزدکی_شنژن، شهری که امروز بهعنوان مرکز نوآوری در حوزه رباتیک و هوش مصنوعی چین شناخته میشود، مجموعهای از جاهطلبانهترین پروژههای معماری جهان را در خود جای داده است. تازهترین نمونه این پروژهها، «موزه تاریخ طبیعی شنژن» است؛ بنایی که ساخت آن چهار سال به طول انجامید و اکنون درهای خود را به روی عموم گشوده است.
برخلاف بسیاری از پروژههای معماری شاخص که در سالهای اخیر بر ساخت آسمانخراشها تمرکز داشتهاند، موزه تاریخ طبیعی شنژن رویکرد متفاوتی را دنبال میکند. این مجموعه از نظر طراحی شباهت بیشتری به «مرکز فرهنگی خلیج شنژن» دارد؛ ساختمانی که به دلیل ظاهر خاصش با لقب «ساختمان ایرپاد» شناخته میشود. هر دو پروژه تلاش کردهاند مرز میان طبیعت و معماری را از بین ببرند تا مردم به همان اندازه که از فضای داخلی لذت میبرند، بتوانند از محیط باز اطراف ساختمان نیز استفاده کنند.
موزه تاریخ طبیعی در منطقه «پینگشان» شنژن و در مجاورت دریاچه «یانزی» ساخته شده است. این مجموعه با زیربنایی بیش از ۱۰۵ هزار متر مربع (حدود ۱.۱۳ میلیون فوت مربع) به یکی از بزرگترین موزههای تاریخ طبیعی جهان تبدیل شده است. همچنین نخستین مؤسسه از این نوع در منطقهای وسیع از جنوب چین به شمار میرود که شهرهایی مانند شنژن، هنگکنگ، گوانگژو و بسیاری از کلانشهرهای دیگر را تحت پوشش قرار میدهد.
این ساختمان توسط شرکت معماری دانمارکی ۳XN با همکاری B+H Architects و Zhubo Design طراحی شده است. فرم کلی بنا همانند یک مجسمه منحنی به نظر میرسد و از همان ابتدا با هدف دسترسی عمومی طراحی شده است؛ بهگونهای که بازدیدکنندگان میتوانند همانند قدم زدن در یک پارک، روی بخشهای وسیعی از سقف ساختمان حرکت کنند.
یکی از شاخصترین ویژگیهای این پروژه، تلفیق ساختمان با طبیعت پیرامون آن است. حتی بدون ورود به فضای داخلی، بازدیدکنندگان میتوانند از روی بام مجموعه، چشمانداز تالابهای اطراف و دریاچه یانزی را تماشا کنند.
پیشتر نیز اشاره شده بود که شنژن یکی از مهمترین مراکز رشد صنعت رباتیک چین محسوب میشود، اما این شهر تنها به فناوری محدود نیست. شنژن از طبیعتی غنی نیز برخوردار است؛ به گفته یکی از ساکنان محلی، بیش از هزار پارک در این شهر وجود دارد و همچنان پارکهای جدیدی نیز در حال احداث هستند. حتی ساعت ۸ شب و در دمای حدود ۳۵ درجه سانتیگراد، پارک ورزشی و تفریحی «لوهو» مملو از کوهنوردان، دوندگان و افرادی بود که مشغول بازی بسکتبال بودند.
فراتر از یک موزه فسیل
موزه تاریخ طبیعی شنژن که بهطور رسمی در ۲۸ ژوئیه افتتاح شد، تنها محلی برای نمایش فسیلها نیست. این مجموعه علاوه بر فضای نمایشگاهی، بهعنوان یک مرکز پژوهشی و آموزشی نیز فعالیت خواهد کرد و به آزمایشگاهها، مجموعههای علمی و امکانات تخصصی مجهز شده است تا پژوهشگرانی از رشتههای مختلف، از انسانشناسی گرفته تا جانورشناسی، بتوانند از آن استفاده کنند.
هدف نهایی این مجموعه، تبدیل شدن به یکی از مراکز بینالمللی تحقیقات تاریخ طبیعی و همچنین فضایی آموزشی برای بازدیدکنندگان در تمامی گروههای سنی است تا بتوانند با گذشته و حال سیاره زمین آشنا شوند. علاوه بر این، یک رصدخانه نجومی نیز برای علاقهمندان به علوم فضایی در این مجموعه در نظر گرفته شده است.
سفری در ۴.۶ میلیارد سال تاریخ زمین
براساس اطلاعات منتشرشده، نمایشگاههای داخلی موزه روایتگر ۴.۶ میلیارد سال تاریخ زمین هستند. این مسیر از شکلگیری سیاره زمین و نخستین اشکال حیات آغاز میشود، سپس به دوران دایناسورها، ظهور پستانداران و در نهایت انسان میرسد؛ مسیری که از یک موزه بزرگ تاریخ طبیعی انتظار میرود.
بخش دیگری از موزه نیز به جنوب چین و تنوع زیستی منحصربهفرد این منطقه اختصاص یافته است؛ موضوعی که بسیاری از بازدیدکنندگان خارج از این منطقه شاید آشنایی چندانی با آن نداشته باشند.
اگرچه موزه توجه ویژهای به ساخت نمونههای دایناسورها داشته و این سازهها در چندین سالن مختلف به نمایش درآمدهاند، اما متصدیان موزه تلاش کردهاند تنوع زیستی کنونی استان گوانگدونگ و منطقه دلتای رودخانه مروارید را نیز بهطور ویژه معرفی کنند. در این بخش، بازدیدکنندگان با روند سازگاری گونههای مختلف طی میلیونها سال و همچنین برنامههای حفاظتی امروزی برای حفظ زیستگاههای در معرض تهدید آشنا میشوند.
پلی میان گذشته، حال و آینده
تحول کمسابقه شنژن، از یک روستای ماهیگیری به یکی از پیشرفتهترین قطبهای فناوری جهان طی چند دهه، بخشی دیگر از روایت این موزه را شکل میدهد. بازدیدکنندگان میتوانند این دگرگونی شهری را از نزدیک دنبال کنند؛ تغییری که همچنان در تلاش است میان توسعه شهری و حفاظت از زیستگاههای طبیعی که بسیار پیش از انسانها در این منطقه وجود داشتهاند، تعادل برقرار کند.
اگرچه معماری چشمگیر این موزه نخستین ویژگیای است که توجه هر بینندهای را جلب میکند، اما شاید مهمترین دستاورد آن ایجاد فضایی رایگان برای استفاده عموم در کنار تأسیس مرکزی جدید برای پژوهشهای علمی باشد. به این ترتیب، موزه تاریخ طبیعی شنژن صرفاً محلی برای نمایش گذشته نیست، بلکه بستری برای گسترش دانش بشر در حوزههایی مانند زمینشناسی، جانورشناسی و علوم محیطزیست فراهم میکند و بازدیدکنندگان را به سفری در دنیایی میبرد که میلیونها سال پیش از حضور انسان وجود داشته است.
منبع: newatlas
۲۲۷۳۲۳
