امیرمسعود عابدین: نیروی هوایی ایالات متحده برای نخستین بار از مجهز شدن بمب‌افکن رادارگریز B-۲ Spirit به موشک‌های کروز ضدکشتی و دوربرد AGM-۱۵۸C (موسوم به LRASM) خبر داد. این تحول نظامی پس از آن آشکار شد که یک فروند B-۲ در جریان رزمایش‌های «شیلد ۲۰۲۶» (Valiant Shield ۲۰۲۶)، یک موشک LRASM را به سمت یک ناو لجستیکی از رده خارج در شمال جزایر ماریانا شلیک و آن را غرق کرد. مقامات آمریکایی با وجود تایید این آزمایش موفقیت‌آمیز، از انتشار جزئیات بیشتر خودداری کرده‌اند.
بمب‌افکن B-۲ در دوران جنگ سرد و اساسا برای نفوذ به عمق خاک اتحاد جماهیر شوروی و رها کردن بمب‌های اتمی طراحی شده بود، اما با گذشت زمان، ماموریت‌های آن دستخوش تغییرات بنیادینی شد. این پرنده غول‌پیکر که در سال ۱۹۹۷ رسما وارد خدمت شد، تنها دو سال بعد در جریان بمباران یوگسلاوی سابق ماموریت‌های رزمی شدیدی را تجربه کرد. بی-۲ برای دهه‌ها فاقد توانایی شلیک موشک‌های دوربرد بود؛ موضوعی که با کهنه شدن فناوری‌های پنهان‌کاری‌اش در سال‌های اخیر، بقای آن را در حریم هوایی دشمن با تردیدهای جدی روبرو کرده بود. اما تجهیز این پرنده به موشک‌های کروز جدید، حالا ورق را برگردانده است.
تولد یک شکارچی دریایی
نیروی هوایی آمریکا در اوایل دهه ۲۰۲۰ با مجهز کردن B-۲ به خانواده موشک‌های کروز زمین‌پایه JASSM، به این بمب‌افکن اجازه داد تا بدون نیاز به ورود به حریم هوایی خطرناک دشمن، اهداف خود را از فرسنگ‌ها دورتر هدف قرار دهد. اکنون اما با ادغام موشک‌های ضدکشتی LRASM، این پرنده برای نخستین بار به یک سلاح تخصصی برای نابودی ناوهای جنگی مجهز به پدافندهای سنگین دست یافته است. این موشک پیشرفته که بر پایه مدل‌های دوربرد JASSM توسعه یافته، ترکیبی از بدنه رادارگریز، سیستم تشخیص هدف خودکار و تجهیزات ضد جنگ الکترونیک است که به آن اجازه می‌دهد در محیط‌های پرتنش (حتی در صورت قطع شدن سیگنال‌های جی‌پی‌اس و ارتباطات ماهواره‌ای) به سمت هدف پیش برود.
مزیت حمل داخلی تسلیحات در B-۲
با توجه به اینکه ابعاد موشک ضدکشتی LRASM تقریبا با موشک‌های زمین‌پایه قبلی یکسان است، تخمین زده می‌شود که بمب‌افکن B-۲ بدون دست‌کاری در ویژگی‌های پنهان‌کاری خود، می‌تواند تا ۱۶ فروند از این موشک‌ها را در محفظه داخلی خود حمل کند. این ویژگی یک برگ برنده بزرگ است؛ چرا که هواپیما می‌تواند ابتدا به عمق سیستم‌های پدافندی پیشرفته نفوذ کرده و سپس شلیک انبوهی از موشک‌های رادارگریز را کلید بزند. برخلاف جنگنده‌هایی مثل F-۳۵ که به دلیل ابعاد بزرگ موشک مجبورند آن را روی بال‌های خود (به صورت خارجی) حمل کنند و با این کار پنهان‌کاری خود را به خطر بیندازند، B-۲ تا آخرین لحظه ماموریت سهمگین خود، از دید رادارها پنهان می‌ماند.
چالش‌های پیش‌روی واشنگتن
این توانایی جدید B-۲ موازنه قدرت را در درگیری‌های احتمالی اقیانوس آرام به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. شبکه پدافندی شبکه‌محور چین که برای دور نگه داشتن نیروهای آمریکایی طراحی شده، بر پایه رادارهای ماورای دید و جنگنده‌های نسل جدید استوار است. حالا یک B-۲ مسلح به موشک‌های ضدکشتی می‌تواند از مسیرهای غیرقابل پیش‌بینی، ناوهای محافظ و ناوگان پشتیبانی چین را تهدید کند. البته کارشناسان معتقدند که این توانمندی با چالش‌هایی هم روبروست؛ تعداد کم ناوگان B-۲ (کمتر از ۲۰ فروند)، هزینه‌های سرسام‌آور نگهداری و قیمت بسیار بالای خود موشک LRASM از این جمله‌اند. از طرفی، این موشک‌ها مادون صوت هستند و ناوهای مدرن چینی با کمک هواپیماهای هشدار زودهنگام (آواکس)، شانس خوبی برای رهگیری آن‌ها دارند.
تلاش ارتش آمریکا برای جبران عقب‌ماندگی
تجهیز B-۲ نشان‌دهنده یک تغییر دکترین بزرگ در نیروی هوایی آمریکا به سمت نبردهای دریایی است؛ تا جایی که ناوگان قدیمی‌تر اما بزرگ‌تر بمب‌افکن‌های B-۱B نیز ماموریت یافته‌اند تا برای ماموریت‌های اقیانوس آرام به این موشک‌ها مجهز شوند. این اقدام به این دلیل حیاتی است که سرعت ساخت، نوسازی و تجهیز ناوهای موشک‌انداز چینی به نسل‌های جدید تسلیحات، چندین برابر ایالات متحده است. در این میان، تکیه بر بمب‌افکن‌های دوربرد برای شلیک‌های اشباع‌کننده از فاصله‌ای امن و همچنین استقرار پرتابگرهای موشکی متحرک در جزایری مانند فیلیپین، راهکاری نامتقارن برای مهار این قدرت فزاینده دریایی است.
از بمب‌افکن B-۲۱ تا پاسخ موشکی پکن
موفقیت در تجهیز B-۲ به این معناست که جانشین مدرن آن یعنی بمب‌افکن B-۲۱ Raider نیز احتمالا با همین موشک‌ها راهی آسمان خواهد شد؛ پرنده‌ای که اگرچه کوچک‌تر است اما از سیستم‌های پنهان‌کاری و اویونیک بسیار پیشرفته‌تری بهره می‌برد و توانایی حمل دست‌کم ۱۰ موشک ضدکشتی را در شکم خود دارد. در طرف مقابل، چین نیز بیکار ننشسته و ناوگان بزرگی از بمب‌افکن‌های H-۶ خود را به انواع موشک‌های ضدکشتی کروز و بالستیک (اعم از مادون صوت، سوپرسونیک و حتی موشک‌های کروز هایپرسونیک) مجهز کرده است. پکن همچنین در حال حاضر نسل جدیدی از بمب‌افکن‌های پنهان‌کار خود را که ابعادی حتی بزرگ‌تر از B-۲۱ دارند، در فاز آزمایش‌های پروازی دارد؛ پرندگانی که آن‌ها هم برای شکار ناوها در اقیانوس به خط خواهند شد.
منبع: militarywatchmagazine
۵۸۳۲۲
