داشتن استخوان اضافی در انسان‌ها چقدر شایع است؟

بدن انسان بالغ معمولاً شامل حدود ۲۰۶ استخوان است. اما همیشه این عدد ثابت نیست و برخی افراد ممکن است استخوان‌های بیشتری داشته باشند.

نوزادان هنگام تولد تعداد بیشتری استخوان دارند، حدود ۲۷۵ تا ۳۰۰ عدد. این استخوان‌ها در ابتدا کوچک و نرم هستند و با رشد کودک به هم می‌پیوندند و سخت می‌شوند تا استخوان‌های بزرگ‌تر شکل بگیرند. دلیل این استخوان‌های نرم و کوچک، انعطاف‌پذیری بیشتر نوزاد است که به او کمک می‌کند در رحم جمع شود و از کانال زایمان عبور کند.

اما آیا بزرگسالان هم می‌توانند استخوان اضافی داشته باشند؟ پاسخ مثبت است. برخی بزرگسالان بیشتر از ۲۰۶ استخوان دارند. این استخوان‌های اضافی به نام «استخوان‌های جانبی» نیز شناخته می‌شوند و معمولاً زمانی ایجاد می‌شوند که استخوان‌ها در دوران رشد به شکل معمول به هم نپیوندند.

حتی وقتی این استخوان‌ها در عکس رادیولوژی دیده شوند، ممکن است پزشکان آن‌ها را نادیده بگیرند یا به اشتباه فکر کنند قطعه‌ای از استخوان شکسته شده یا تغییرات ناشی از سن است. مطالعات نشان می‌دهند این استخوان‌ها در حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد افراد دیده می‌شوند، اما به گفته‌ی کارشناسان، احتمالاً تعداد واقعی بیشتر است.

استخوان‌های جانبی بیشتر در پا و مچ دیده می‌شوند. شایع‌ترین آن‌ها به نام اس تریگونوم است. این استخوان در ۱۰ تا ۲۵ درصد افراد وجود دارد و پشت مفصل مچ پا قرار دارد. این استخوان می‌تواند باعث درد شود، به‌ویژه زمانی که پا و مچ به سمت پایین کشیده می‌شوند.

یکی دیگر از استخوان‌های جانبی رایج ناویکولار فرعی (os tibiale externum) است. این استخوان در حدود ۱۲ درصد افراد دیده می‌شود و در داخل پا، کنار استخوان ناویکولار اصلی قرار دارد. گاهی این استخوان بزرگ‌تر به نظر می‌رسد و می‌تواند باعث درد در قوس پا شود. اغلب اوقات، این مشکل با کف پای صاف همراه است.

برخی استخوان‌های جانبی نادر نیز وجود دارند که بیشتر ازطریق مطالعات روی جسدها یا تصویربرداری پزشکی شناخته شده‌اند. برای مثال، استخوان استابولی استخوان جانبی در لگن است که ممکن است با درد لگن همراه باشد. این استخوان در کمتر از ۵ درصد افراد دیده می‌شود.

در موارد نادر، افراد ممکن است دنده‌های اضافی داشته باشند. تا ۱ درصد افراد هنگام تولد یک یا دو دنده اضافی در گردن دارند که به آن‌ها «دنده‌های گردنی» گفته می‌شود. این دنده‌ها شبیه دنده‌های معمولی سینه نیستند و ممکن است عمودی یا مورب باشند. بیشتر اوقات دنده‌های گردنی مشکلی ایجاد نمی‌کنند، اما گاهی می‌توانند باعث درد یا ضعف در بازو شوند. در چنین شرایطی، فیزیوتراپی یا دارو می‌تواند کمک‌کننده باشد و جراحی هم ممکن است این دنده‌ها را بردارد، زیرا کاربرد خاصی ندارند.

به طور خلاصه، داشتن استخوان‌های اضافی در بدن انسان چندان نادر نیست و در برخی نقاط بدن مانند پا، مچ و گردن بیشتر مشاهده می‌شود. اغلب این استخوان‌ها مشکل خاصی ایجاد نمی‌کنند و فقط در برخی موارد، باعث درد یا محدودیت حرکتی می‌شوند.