تلسکوپ اسفرکس ناسا، نخستین نقشه کامل آسمان در ۱۰۲ رنگ را منتشر کرد

تلسکوپ فضایی اسفرکس ناسا که مارس ۲۰۲۵ (۲۲ اسفند سال ۱۴۰۳) پرتاب شد، نخستین نقشه فروسرخ کامل آسمان را در ۱۰۲ رنگ ارائه کرده است. گرچه این طول موج‌ها برای چشم انسان قابل مشاهده نیستند، در سراسر کیهان فراوان‌اند و مشاهده کل آسمان با این روش به دانشمندان کمک می‌کند به پرسش‌های بزرگی پاسخ دهند.

دانشمندان به کمک داده‌های حاصل از تلسکوپ فضایی اسفرکس ناسا می‌توانند بررسی کنند که چگونه رویدادی بسیار کوتاه، که در یک میلیاردیم تریلیونیوم تریلیونیوم ثانیه پس از بیگ‌بنگ رخ داد، بر توزیع سه‌بعدی صدها میلیون کهکشان در جهان اثر گذاشت. همچنین دانشمندان می‌توانند با استفاده از این داده‌ها تغییرات کهکشان‌ها طی تقریبا ۱۴ میلیارد سال گذشته را بررسی کنند و درباره توزیع عناصر کلیدی برای شکل‌گیری حیات در کهکشان خودمان اطلاعات به دست آورند.

شاون دومگال-گلدمن، مدیر بخش اخترفیزیک ناسا در واشنگتن، می‌گوید: «شگفت‌انگیز است که اسفرکس تنها در شش ماه تا چه اندازه اطلاعات جمع‌آوری کرده است. این داده‌ها وقتی با اطلاعات مأموریت‌های دیگر ترکیب شوند، ارزش فوق‌العاده‌ای برای درک بهتر کیهان خواهند داشت. در واقع ما ۱۰۲ نقشه جدید از کل آسمان داریم، هر کدام در طول موجی متفاوت و حاوی اطلاعات منحصربه‌فرد درباره اجرام کیهانی. هر اخترشناسی حتماً می‌تواند چیزی ارزشمند در این داده‌ها پیدا کند، زیرا مأموریت‌های ناسا امکان پاسخ به پرسش‌های بنیادین درباره آغاز و تکامل جهان و شکل‌گیری خانه‌ای برای ما در آن را فراهم می‌کنند.»

طبق گزارش ناسا، اسفرکس هر روز حدود ۱۴ و نیم بار دور زمین می‌چرخد و از قطب شمال تا قطب جنوب حرکت می‌کند. در هر دور، حدود ۳۶۰۰ تصویر از یک نوار دایره‌ای آسمان ثبت می‌کند و با حرکت زمین در مدار خورشیدی، میدان دید تلسکوپ به‌طور طبیعی تغییر می‌کند. پس از شش ماه، این رصدخانه توانست آسمان را در تمام جهات ببیند و نخستین نقشه کامل ۳۶۰ درجه‌ای آسمان را تهیه کند.

مأموریت اسفرکس توسط آزمایشگاه پیش‌رانش جت (JPL) ناسا در کالیفرنیا مدیریت می‌شود. مأموریت نقشه‌برداری آسمان از ماه می آغاز شد و در دسامبر اولین موزاییک کامل آسمان به پایان رسید.