تامین مالی ۵۶۸ میلیارد ریالی و ایجاد ۲۷۰۰ شغل؛ کارنامه «ایفا» در توانمندسازی روستایی

«ایفا» پلتفرم تامین مالی جمعی ایران است که به روستاییان به شکل وام خرد کمک مالی می‌کند تا اشتغال‌زایی کنند و به دنبال دموکراتیزه کردن صنعت مالی است. ماموریت ایفا تغییر روش‌های منسوخ‌شده مقابله با فقر با استفاده از راه حل‌های نوین، خلاق، موثر و پایدار است.

نشست خبری این پلتفرم امروز، سه‌شنبه دوم دی‌ماه برگزار شد و سارا شاهرخی، بنیان‌گذار ایفا، گزارشی از عملکرد این پلتفرم ارائه کرد. گزارشی که نشان می‌دهد ایفا از سال ۹۸ تا امروز بیش از ۴۷۰۰ طرح را تامین مالی کرده و موفق به ایجاد ۲۷۰۰ شغل شده است. مبلغی که تا امروز ایفا تامین مالی کرده بیش از ۵۶۸ میلیارد ریال بوده است.

جامعه هدف این پلتفرم روستاهای کشور و تمرکز بر افراد توانمند و کارآفرین روستایی است که فقط به دلیل عدم دسترسی به منابع مالی دچار فقر شده‌اند یا در معرض آن هستند. ایفا تا امروز در ۲۶۸ روستا فعالیت کرده است.

شاهرخی توضیح می‌دهد که «شفافیت در عملکرد، اثرگذاری ماندگار، تلاش مستمر از جمله ارزش‌هایی است که ایفا دنبال می‌کند.» خدمات این پلتفرم شامل «تعیین مالی خرد (وام خرد)، سرمایه‌گذاری صبور، آموزش و مشاوره کسب‌وکار و شتاب‌دهی به سایر خیریه‌ها» می‌شود و این پلتفرم بیش از ۶۹۰۰ حمایت‌کننده دارد.

او این توضیح را هم اضافه می‌کند که ایفا ۳ تا ۴ درصد از مبلغ وام متقاضیان را به‌عنوان هزینه ارزیابی دریافت می‌کند و این یکی از مدل‌های درآمدی این مجموعه است. بنیان‌گذار ایفا در توضیح این که وام‌ها بیشتر به کدام رسته‌های شغلی اعطا شده می‌گوید:

قبلا روستاییان برای مشاغل کشاورزی وام‌های بیشتری دریافت می‌کردند اما الان به خاطر کم‌آبی درصد تقاضای وام برای کشاورزی کمتر شده است. رسته شغلی که بیشترین درخواست برای وام را دارد مشاغل خدماتی مثل سوپرمارکت، آرایشگاه، خیاطی و فروشگاه‌های فروش ادوات کشاورزی است.

– سارا شاهرخی، بنیان‌گذار پلتفرم ایفا

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایفا رسیدن به نرخ موفقیت بازپرداخت حمایت‌ها می‌شود که در سال ۱۴۰۴، ۹۷ درصد بوده است. شاهرخی می‌گوید: «این عدد در حالی به دست آمده که نرخ جهانی بازپرداخت حمایت‌ها در دنیا ۹۶ درصد است.»

سارا شاهرخی در پاسخ به پرسش بیکینگ که چطور به نرخ پایداری ۹۳ درصد رسیده‌اند، این‌طور توضیح می‌دهد:

ما رابط‌هایی در روستاها داریم که قانون‌ها و شرایط ما را پیش می‌برند. وقتی درخواستی از سمت روستاییان به ما می‌رسد ظرف دو هفته رابط باید بررسی کند که این طرح توجیه اقتصادی دارد و این اطمینان را حاصل کند که آن وام صرف همان موردی شود که برایش درخواست داده است. بعد از دریافت وام هم بررسی می‌کنم که فرد ظرف دو هفته محصول مورد نیازش را بخر. در واقع پروسه ارزیابی سختی داریم تا بتوانیم به نرخ پایداری قابل قبولی‌ برسیم.

– سارا شاهرخی، بنیان‌گذار پلتفرم ایفا

به گفته شاهرخی، در صورتی که بازپرداخت وام انجام نشود هم اقدامات سختگیرانه‌ای اعمال می‌کنند: «در این شرایط ما وام کل روستا را قطع می‌کنیم و یک فشار اجتماعی در روستا ایجاد می‌شود تا سریع‌تر بازپرداخت انجام شود و وام برای بقیه باز شود. گاهی هم روستاییان تلاش می‌کنند خودشان پول جمع کنند و قسط‌ها را پرداخت کنند.»

آمارهای این پلتفرم تامین مالی جمعی نشان می‌دهد که میزان استقبال زنان از پلتفرم تامین مالی ایفا سال‌به‌سال بیشتر شده است، به طوری که امروز ۶۲ درصد از ایفاپذیران زنان و ۳۸ درصدشان مردان هستند. هم‌چنین، کسب‌وکارهای زنان در آغاز فعالیت ایفا در سال ۹۸، ۲۳ درصد بوده و امروز این عدد به ۶۲ درصد رسیده است.

آمارهای مربوط به سن ایفاپذیران نیز نشان می‌دهد که عمده روستاییانی که از تامین مالی ایفا استفاده کرده‌اند در بازه سنی ۳۰ تا ۴۰ سال (۴۴ درصد) و ۴۰ تا ۵۰ سال (۲۳ درصد) بوده است.

از مجموع ایفاپذیران، ۴۲ درصد تحصیلات دیپلم و کاردانی و ۲۸ درصد ابتدایی و سیکل دارند. ۲۰ درصد از این افراد دارای مدرک لیسانس هستند. طبق آمارهای ایفا، ۶ درصد از این افراد بی‌سوادند و ۴ درصد هم مدرک کارشناسی ارشد و دکتری دارند.