بنزین بدون نفت؛ دستگاه عجیب استارتاپ آمریکایی هوا را به سوخت تبدیل میکند
بنزین بدون نفت؛ دستگاه عجیب استارتاپ آمریکایی هوا را به سوخت تبدیل میکند
استارتاپ آمریکایی ایرسلا (Aircela) از دستگاهی رونمایی کرده که میتواند دیاکسید کربن موجود در هوای اطراف ما را بگیرد و آن را به بنزین قابلاستفاده برای خودروهای معمولی تبدیل کند؛ بنزینی که بدون هیچ تغییری در موتور، مستقیماً قابل مصرف است.
ایده جذب دیاکسید کربن از جو زمین موضوع تازهای نیست. سالهاست مهندسان و دانشمندان پیشنهاد میکنند برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بخشی از دیاکسید کربن اضافیِ موجود در جو را که عامل اصلی گرمایش جهانی به شمار میرود، جمعآوری کنیم. بااینحال، این ایده همیشه بحثبرانگیز بوده است. برخی آن را پروژهای بسیار جاهطلبانه یا حتی خیالپردازانه میدانند و برخی دیگر معتقدند بدون چنین راهکارهایی، مهار بحران اقلیمی ممکن نیست.
اما ایرسلا پیشنهاد متفاوتی مطرح میکند: اگر قرار است دیاکسید کربن از هوا گرفته شود، چرا از آن برای تولید انرژی استفاده نکنیم؟ به بیان سادهتر، این شرکت میخواهد با جو زمین مانند مخزن عظیم انرژی رفتار کند؛ جایی که کربن موجود در هوا دوباره به سوخت تبدیل میشود. دستگاهی که ایرسلا بدین منظور ساخته، دیاکسید کربن را مستقیم از هوای معمولی جذب و در نهایت آن را به بنزین تبدیل میکند. این فرایند در سه مرحله انجام میشود.
در مرحله اول، دیاکسید کربن از هوا جدا میشود. این کار با روشی به نام «جذب مستقیم از هوا» (Direct Air Capture) انجام میگیرد؛ نوعی فناوری که در پژوهشهای اقلیمی بهطور جدی بررسی میشود. در این روش، هوا از فیلترها یا مواد شیمیایی خاصی عبور داده میشود که مولکولهای دیاکسید کربن را به دام میاندازند. نمونههای صنعتی این فناوری امروز هم وجود دارند، اما معمولاً بسیار بزرگ، پرهزینه و انرژیبر هستند. دستگاه ایرسلا همین ایده را در مقیاسی بسیار کوچکتر پیاده کرده است.
دستگاه ایرسلا با ترکیب سه فرایند علمیِ جذب مستقیم کربن از هوا، تولید هیدروژن از آب و تبدیل متانول به بنزین کار میکند
در مرحله دوم، دستگاه طی فرایند الکترولیز با استفاده از برق، آب را به اجزای سازندهاش تجزیه میکند. نتیجه این فرایند تولید هیدروژن است. هیدروژن یکی از عناصر کلیدی در بسیاری از سوختهای پاک به شمار میرود، اما تولید آن به انرژی زیادی نیاز دارد.
در مرحله سوم، هیدروژن تولیدشده با دیاکسید کربنِ جذبشده ترکیب میشود و متانول ساخته میشود. متانول الکل ساده و ماده واسطه مهمی در صنایع شیمیایی است. در گام نهایی، متانول با استفاده از یک فرایند صنعتی شناختهشده به بنزین تبدیل میشود که از نظر شیمیایی با سوخت فسیلیِ رایج تفاوتی ندارد و میتواند در موتورهای فعلی خودروها استفاده شود.
به گفته ایرسلا، نتیجه این زنجیره واکنشها «سوختی بدون منشأ فسیلی» است؛ یعنی بنزینی که از نفت خام به دست نیامده، اما کاملاً با خودروهای بنزینی سازگار است و نیازی به تغییر موتور یا زیرساخت ندارد.
در نگاه اول، این ایده بسیار وسوسهانگیز به نظر میرسد. تصور دستگاهی تقریباً هماندازه یخچال که در حیاط خانه یا کنار مزرعه بنزین تولید میکند، آن هم در دورانی که قیمت سوخت بالاست، قطعاً جذابیت بالایی دارد؛ اما، این فناوری با محدودیتهای مهمی روبهروست.
