بحران بازگشت وزن؛ آیا با قطع داروهای لاغری محبوب دوباره چاق می‌شویم؟

بسیاری از افرادی که با کمک داروهایی مثل «اوزمپیک» و سایر داروهای دسته آگونیست گیرنده GLP-1 به وزن ایده‌آل خود رسیده‌اند، اکنون در مسیر ترک تزریق‌های هفتگی با چالشی بزرگ روبرو شده‌اند. گزارشی جدید نشان می‌دهد که با قطع مصرف این داروها، احساس گرسنگی با شدتی مضاعف بازمی‌گردد و به تبع آن، عقربه‌های ترازو دوباره به سمت بالا حرکت می‌کنند. این پدیده فرضیه‌ای ترسناک را تقویت کرده است: احتمال وابستگی مادام‌العمر بیماران به مواد شیمیایی.

داروهای انقلابی لاغری با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی GLP-1 در بدن، سرعت تخلیه معده را کاهش داده و به مغز فرمان سیری می‌دهند. تانیا هال، یکی از مصرف‌کنندگان داروی ویگووی که موفق شده ۳۸ کیلوگرم وزن کم کند، تجربه خود را این‌گونه توصیف می‌کند:

بخش بزرگی از وجودم احساس می‌کند برای حفظ این وضعیت به دارو اعتیاد پیدا کرده‌ام، چرا که این دارو به من قدرت کنترل روی بدنم را می‌دهد که پیش از این هرگز نداشتم.

پژوهش‌های علمی نیز ادعاهای مصرف‌کنندگان را تأیید می‌کنند. داده‌های آماری نشان می‌دهند بیمارانی که مصرف این داروها را متوقف می‌کنند، بخش عمده‌ی وزن کاهش‌یافته را دوباره اضافه می‌کنند. همین واقعیت علمی باعث شده است سلبریتی‌هایی مانند اپرا وینفری، چاقی را نه مشکلی گذرا، بلکه بیماری مزمنی مانند فشار خون بالا بدانند که نیازمند مدیریت همیشگی است.

آمارهای ارائه شده توسط شرکت نوو نوردیسک، سازنده‌ی اوزمپیک، ابعاد دقیق‌تری از چالش را فاش می‌کند. طبق پژوهش‌های این شرکت، افرادی که تزریق را کنار می‌گذارند، معمولاً دو سوم وزن از دست رفته را دوباره به دست می‌آورند. دکتر حسین الزبیدی در گفتگو با رسانه‌ها تأیید کرده است که در تجربیات بالینی خود، شاهد بازگشت ۶۰ تا ۸۰ درصدی وزن در بیماران پس از قطع دارو بوده است.

تغییر بنیادین در سبک زندگی، تنها روزنه‌ای از امید برای خروج از چرخه‌ی وابستگی است. دکتر الزبیدی تأکید می‌کند که بیماران نباید دارو را به تنهایی معجزه بدانند، بلکه باید از دوره مصرف دارو به عنوان فرصتی برای ایجاد استراتژی خروج استفاده کنند. استراتژی شامل اصلاح عادت‌های غذایی و نهادینه‌کردن فعالیت بدنی است تا بدن پس از حذف محرک شیمیایی، توانایی حفظ توده بدنی جدید را داشته باشد.

الن اوگلی، نمونه‌ای موفق از رویکرد تغییر سبک زندگی است. تجربه‌ی او ثابت می‌کند که حفظ دستاوردها بدون دارو، غیرممکن نیست. وی که با داروی مانجارو حدود ۲۲ کیلوگرم وزن کم کرده، موفق شده است با تکیه بر ورزش منظم و رژیم غذایی سالمی که در دوران درمان آموخته، وزن خود را ثابت نگه دارد. اوگلی معتقد است اگر دارو به عنوان یک کمک‌کننده و نه تنها راهکار دیده شود، زندگی پس از داروهای لاغری نیز می‌تواند پایدار و لذت‌بخش باشد.