بارش شهابی برساوشی ۱۴۰۵؛ بهترین شب‌های سال برای علاقه‌مندان نجوم از راه رسید

اگر اهل رصد آسمان شب باشید، شامگاه ۲۱ مرداد تا صبحگاه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ بهترین فرصت سال برای دیدن یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های نجومی است. بارش شهابی برساوشی در این شب‌ها به اوج فعالیت خود می‌رسد و امسال یک مزیت مهم نیز دارد: ماه نو دقیقاً در ۲۱ مرداد رخ می‌دهد؛ یک همزمانی شگفت‌انگیز که موجب می‌شود مهتاب مزاحم تماشای شهاب‌ها نباشد.

اوج بارش شهابی برساوشی امسال همچنین در اتفاقی تقریباً بی‌سابقه با خورشیدگرفتگی کامل همزمان شده است. هرچند کسوف ۲۱ مرداد صرفاً در نواری باریک در شمال روسیه و اروپا مشاهده‌پذیر است، برساوشی یکی از بارش‌های شهابی ایدئال برای رصد در نیم‌کره شمالی محسوب می‌شود و در آسمان ایران نیز به خوبی مشاهده‌پذیر است.

آسمان بدون ماه شب‌های پیش‌رو علاوه‌بر بارش شهابی برساوشی، چهره پرنور سیاره زهره و نوار درخشان کهکشان راه شیری را نیز پس از غروب آفتاب آشکار می‌کند. درنتیجه، قرار است یکی از بهترین فرصت‌های ممکن برای لذت‌بردن از آسمان شب فراهم شود.

برخلاف عبارت اشتباه «ستاره دنباله‌دار» که گاهی اوقات به شهاب‌ها نسبت داده می‌شود، آن‌ها نه ستاره هستند و نه اجرامی که بدون منشاء مشخص از اعماق فضا ظاهر شوند. منشأ شهاب‌های برساوشی دنباله‌دار سوئیفت-تاتل است؛ جسمی که در مسیر حرکت خود به دور خورشید، ذرات ریز گردوغبار و بقایای سنگی بر جای گذاشته است.

سوئیفت-تاتل در سال ۱۸۶۲ به‌طور مستقل توسط دو اخترشناس به نام‌های لوئیس سوئیفت و هورِیس تاتل کشف شد. این دنباله‌دار در آخرین گذر خود از نزدیکی زمین در سال ۱۹۹۲، آن‌قدر کم‌نور بود که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شد. اما گذر بعدی سوئیفت-تاتل در سال ۲۱۲۶ ممکن است باعث شود به جرمی مشاهده‌پذیر با چشم غیرمسلح تبدیل شود و درخشندگی‌اش با دنباله‌دار هیل-باپ در سال ۱۹۹۷ قابل مقایسه باشد؛ البته به شرطی که پیش‌بینی‌ها درست از آب دربیایند.