امید تازه برای درمان فشار خون مقاوم: دارویی جدید با اثربخشی بالا و عوارض کمتر

خبرهای هیجان‌انگیزی برای میلیون‌ها انسانی که با فشار خون بالا و مقاوم به درمان دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در راه است. دارویی جدید به نام باکسدروستات (baxdrostat) در یک کارآزمایی بالینی بزرگ، موفقیت چشمگیری در کنترل این بیماری سرسخت از خود نشان داده و می‌تواند گزینه‌ای درمانی نوین برای بیمارانی باشد که داروهای فعلی برایشان کارساز نیست. باکسدروستات به گروهی از داروهای نوین به نام «مهارکننده آلدوسترون سنتاز» تعلق دارد.

فشار خون بالا بیش از ۱٫۳ میلیارد نفر در جهان را تحت‌تأثیر قرار داده و ۸۰ درصد آن‌ها از شرایط درمان مناسب برخوردار نیستند. فشار خون کنترل‌نشده خطر سکته، حمله قلبی و نارسایی قلبی را افزایش می‌دهد. فشار در واقع نیروی خون هنگام عبور از سرخرگ‌ها است و به صورت دو عدد سیستولیک و دیاستولیک (mm Hg) ثبت می‌شود.

فشار سالم معمولاً زیر ۱۲۰٫۸۰ میلی‌متر جیوه است، در حالی که فشار ۱۳۰٫۸۰ یا بالاتر به‌عنوان فشار خون بالا شناخته می‌شود و اغلب ناشی از ترشح بیش‌ازحد آلدوسترون است؛ هورمونی که تعادل نمک و آب بدن را حفظ می‌کند. باکسدروستات با کاهش آلدوسترون، مانع تجمع مایعات در بدن می‌شود.

جان فلک، متخصص داخلی، توضیح می‌دهد: «داروهای فعلی مثل اسپیرونولاکتون می‌توانند حساسیت پستان، کاهش عملکرد جنسی یا نامنظمی قاعدگی ایجاد کنند. نکته‌ی هیجان‌انگیز باکسدروستات این است که بدون این مشکلات، فشار خون را به‌طور مؤثر کاهش می‌دهد.»

حدود ۴۰ درصد بیماران مصرف‌کننده‌ی دارو به فشار سیستولیک سالم زیر ۱۳۰ رسیدند، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۱۹ درصد بود. این اثر در مردان و زنان با سنین مختلف و همچنین بیمارانی که دو یا سه داروی فشار خون مصرف می‌کردند، مشابه بود.

در آزمایش‌ها، عملکرد کلی باکسدروستات به‌طور کلی خوب بود. افزایش خفیف پتاسیم مشاهده شد، اما کمتر از اثر اسپیرونولاکتون بود. اثرات کلیوی جزئی آن نیز ممکن است مفید باشند، زیرا از فیلتراسیون بیش‌ازحد جلوگیری می‌کنند.

کارآزمایی شامل مرحله‌ای هشت هفته‌ای برای قطع مصرف نیز بود؛ فشار سیستولیک‌ بیمارانی که مصرف دارو را متوقف کردند، ۱٫۴ میلی‌متر جیوه افزایش یافت، در حالی که ادامه‌دهندگان دارو کاهش ۳٫۷ میلی‌متری جیوه را شاهد بودند. حتی در هفته‌ی دوازدهم، فشار خون گروه باکسدروستات همچنان در حال کاهش بود؛ پایداری این اثر در داروهای فشار خون بی‌سابقه است.

متخصصان بر این باورند که کاهش فشار خون می‌تواند خطر بلندمدت حمله قلبی، سکته و نارسایی قلبی را کاهش دهد. شرکت آسترازنکا، توسعه‌دهنده‌ی دارو و تأمین‌کننده‌ی مالی آزمایش‌ها، قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۵ برای تأیید این دارو در آمریکا اقدام کند.

اما برخی پژوهشگران می‌گویند باید مشخص شود آیا باکسدروستات می‌تواند به‌عنوان درمان خط اول یا دوم استفاده شود و همان محافظت قلبی داروهای موجود را داشته باشد یا خیر. حتی در صورت تأیید، دارو باید همراه با تغییر سبک زندگی، پایش منظم و مراقبت جامع استفاده شود تا خطر قلبی‌عروقی به‌طور کامل کاهش یابد.

یافته‌ها در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شده است.