افسردگی و چاقی: بهای سنگین موبایل در سنین پایین برای کودکان

سپردن یک گوشی هوشمند به کودک کم‌سن‌و‌سال شاید در نگاه اول بی‌دردسر به نظر برسد، اما پژوهش تازه‌ای از دانشگاه‌های برکلی و کلمبیا تصویر خوشایندی ارائه نمی‌دهد. نتایج نشان می‌دهد کودکانی که پیش از ۱۲ سالگی صاحب گوشی می‌شوند، بیش از دیگران در معرض افسردگی، اضافه‌وزن و اختلالات خواب قرار می‌گیرند؛ پیامدهایی جدی که معمولاً از نگاه والدین دور می‌ماند.

یافته‌ها بر پایه‌ی تحلیل داده‌های بیش از ۱۰ هزار کودک در «مطالعه‌ی رشد شناختی مغز نوجوانان» بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ به دست آمده است. پژوهش مذکور، بزرگترین مطالعه‌ی بلندمدت در زمینه‌ی رشد مغز و سلامت کودکان در آمریکا به شمار می‌رود. هرچند این پژوهش رابطه‌ی علت و معلولی قطعی را ثابت نمی‌کند، همبستگی گسترده‌ای را نشان می‌دهد که بر نگرانی‌های روزافزون در مورد تأثیرات مخرب دستگاه‌هایی مانند گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها بر نوجوانان صحه می‌گذارد.

پژوهشگران دریافتند که حدود دو سوم از شرکت‌کنندگان در این مطالعه، از گوشی هوشمند استفاده می‌کردند و میانگین سنی دریافت آن ۱۱ سال بود. نکته‌ی قابل‌توجه این است که هرچه سن کودک در زمان دریافت اولین گوشی هوشمند پایین‌تر بود، خطرات مربوط به چاقی و کمبود خواب به‌طور مشخصی افزایش می‌یافت. به عبارت دیگر، هرچه کودک زودتر به گوشی هوشمند وابسته شود، پیامدهای منفی برای سلامت جسمی و روانی او شدیدتر خواهد بود.

ران بازیلی، روانپزشک کودک و نوجوان در بیمارستان کودکان فیلادلفیا و نویسنده‌ی اصلی مطالعه، می‌گوید: «وقتی به فرزندتان گوشی می‌دهید، باید به آن به چشم وسیله‌ای نگاه کنید که تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت او دارد و متناسب با آن رفتار کنید.»

یکی از نکات جالب مطالعه آن است که پژوهشگران بررسی نکردند که کودکان با گوشی‌های خود چه کاری انجام می‌دهند. بازیلی توضیح می‌دهد: «ما اساساً یک سؤال ساده پرسیدیم: آیا صرف داشتن یک گوشی هوشمند شخصی در این محدوده‌ی سنی، با پیامدهای سلامتی ارتباطی دارد؟» این موضوع نشان می‌دهد که شاید مشکل فراتر از اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های اجتماعی باشد و خود دستگاه به تنهایی یک عامل خطر به حساب آید.

این یافته‌ها با نتایج پژوهش‌های دیگر نیز همخوانی دارد. برای مثال، مطالعه‌ای مشابه روی بیش از ۱۰۰ هزار کودک نشان داد افرادی که قبل از ۱۳ سالگی گوشی هوشمند دریافت کرده بودند، افکار خودکشی بیشتر، ارزش‌گذاری پایین‌تر برای خود و گسستگی از واقعیت را تجربه می‌کردند. در حال حاضر، بسیاری از مدارس برای مقابله با این پدیده، استفاده از گوشی‌های هوشمند را به‌طور کامل ممنوع کرده‌اند.

بازیلی در پایان تأکید می‌کند: «حیاتی است که نوجوانان زمانی را دور از گوشی‌های خود برای مشارکت در فعالیت‌های بدنی صرف کنند، فعالیتی که می‌تواند در برابر چاقی از آن‌ها محافظت کرده و سلامت روان را در طول زمان تقویت کند.»

پژوهش در نشریه‌ی Pediatrics منتشر شده است.