استفاده از پله بیشتر از آنچه تصور می‌شود برای سلامتی مفید است

انتخاب پله به‌جای آسانسور شاید تغییر کوچکی در برنامه روزانه باشد، اما پژوهشی تازه که از بزرگ‌ترین بررسی‌های انجام‌شده درباره ارتباط میان پله‌نوردی روزمره و سلامت قلب به شمار می‌رود، نشان می‌دهد که همین فعالیت ساده با کاهش چشمگیر خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد.

پژوهشگران دانشگاه آنگلیای شرقی و بیمارستان دانشگاهی نورفولک و نورویچ در مطالعه مروری جدیدی داده‌های بیش از ۴۸۰هزار نفر را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که از پله‌ها استفاده می‌کردند، در مقایسه با کسانی که اصلاً از پله بالا نمی‌رفتند یا کمتر این کار را می‌کردند، ۳۹ درصد کمتر در معرض مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و ۲۴ درصد کمتر در معرض مرگ به هر علت قرار داشتند. بالا رفتن از پله‌ها همچنین با احتمال کمتر ابتلا به سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی ارتباط داشت.

پژوهشگران ابتدا ۱۸۷۳ مطالعه موجود در پایگاه‌های PubMed و Embase را بررسی و در نهایت ۹ مطالعه با مجموع ۴۸۰٬۴۷۹ شرکت‌کننده را وارد تحلیل نهایی کردند. نتایج نشان داد بالارفتن از پله‌ها با کاهش ۳۹ درصدی خطر مرگ قلبی‌عروقی و کاهش ۲۴ درصدی مرگ به هر علت همراه است.

بالارفتن از پله فعالیتی نسبتاً شدید است که در مدت کوتاهی ضربان قلب و مصرف اکسیژن را افزایش می‌دهد و عضلات بزرگ پا را درگیر می‌کند. به همین دلیل، حتی دوره‌های کوتاه پله‌نوردی می‌توانند ترکیبی از فعالیت هوازی و تمرین عضلانی ایجاد کنند.

پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که چند دقیقه پله‌نوردی در چند نوبت درطول هفته می‌تواند آمادگی قلبی‌تنفسی را بهبود دهد. برخی مطالعات نیز کاهش میزان کلسترول را پس از دوره‌های منظم این فعالیت گزارش کرده‌اند.

واسیلیوس واسیلیو، استاد دانشکده پزشکی نورویچ، می‌گوید کم‌تحرکی یکی از عوامل مهم قابل‌تغییر در ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی است و استفاده از پله می‌تواند یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای افزودن فعالیت بدنی به زندگی روزمره باشد.

پژوهش تازه پاسخ دقیقی برای تعداد مناسب پله‌ها ارائه نمی‌دهد. یکی از مطالعات بزرگ واردشده در فراتحلیل نشان داده بود که بالا رفتن از حدود شش دست پله یا معادل چند طبقه در روز ممکن است با بیشترین فایده همراه باشد؛ اما پژوهشگران تأکید می‌کنند هنوز نمی‌توان عدد مشخصی را به‌عنوان مقدار بهینه توصیه کرد.

در برخی مطالات، با افزایش میزان پله‌نوردی فواید بیشتری مشاهده شد، اما حتی مقادیر کم نیز با تغییرات قابل‌اندازه‌گیری همراه بود. به همین دلیل، برای فردی که بیشتر روز را پشت میز می‌گذراند، انتخاب پله برای یک یا دو طبقه نیز می‌تواند راهی ساده برای شکستن دوره‌های طولانی بی‌تحرکی باشد.

بااین‌حال، عدد ۳۹ درصد نباید به این معنا تعبیر شود که چند طبقه پله‌نوردی به‌تنهایی خطر مرگ قلبی را برای هر فرد دقیقاً ۳۹ درصد کاهش می‌دهد. پژوهش ارتباط آماری میان استفاده از پله و کاهش مرگ‌ومیر را نشان می‌دهد و نمی‌تواند ثابت کند که تمام این تفاوت مستقیماً ناشی از پله‌نوردی است. افرادی که بیشتر از پله استفاده می‌کنند ممکن است از جنبه‌های دیگری نیز فعال‌تر یا سالم‌تر باشند.

مطالعات آینده می‌توانند با استفاده از ساعت‌های هوشمند و دیگر ابزارهای پوشیدنی، تعداد پله‌های پیموده‌شده و شدت فعالیت را دقیق‌تر اندازه‌گیری کنند. چنین داده‌هایی شاید مشخص کنند که چه میزان پله‌نوردی بیشترین فایده را دارد و آیا میان تعداد طبقات، سرعت بالارفتن و کاهش خطر بیماری‌های قلبی رابطه مشخصی وجود دارد یا خیر.

در حال حاضر، نتیجه اصلی پژوهش ساده است: برای بسیاری از افرادی که توانایی جسمی لازم را دارند، انتخاب پله به‌جای آسانسور فرصتی کم‌هزینه و در دسترس برای افزودن چند دقیقه فعالیت نسبتاً شدید به زندگی روزمره است. شواهد تازه نشان می‌دهد همین حرکت‌های کوتاه نیز ممکن است در بلندمدت با سلامت بهتر قلب و عمر طولانی‌تر همراه باشند.

پژوهش ۱۳ اوت در مجله‌ی American Journal of Cardiovascular Drugs منتشر شد.