یک تمدن برای شکوفایی به چه چیز نیاز دارد؟ پاسخ باستان‌شناسان «فضولات پرندگان» است

حدود ۲۱ کیلومتر دورتر از سواحل پرو، سه جزیره قرار دارند که سطح آن‌ها با تپه‌های عظیم «گوانو» پوشیده شده است؛ گوانو همان فضولات پرندگان دریایی است که به دلیل غلظت بسیار بالای مواد مغذی، به «طلای سفید» شهرت دارد. این ماده طبیعی سرشار از نیتروژن، فسفر و پتاسیم است؛ سه عنصری که برای رشد گیاهان حیاتی‌اند. اهمیت گوانو آن‌قدر زیاد بود که در اواخر قرن نوزدهم، رقابت جهانی بر سر آن شکل گرفت و حتی در گسترش قلمرو آمریکا نقش داشت.

پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد مردم بومی پرو قرن‌ها پیش از ورود قدرت‌های جهانی، ارزش این ماده را می‌دانستند و از آن در کشاورزی استفاده می‌کردند. براساس گزارش ساینتیفیک آمریکن، تمدنی محلی که پیش از ظهور امپراتوری اینکا در اوایل قرن پانزدهم شکوفا شده بود، دست‌کم از سال ۱۲۵۰ میلادی از گوانوی جزایر ساحلی برای بارور کردن مزارع ذرت خود استفاده می‌کرده است.

ردگیری فضولات چندصدساله پرندگان دریایی شاید کار جذابی به نظر نرسد، اما برای باستان‌شناسان سرنخی بسیار مهم است. این نشانه‌ها می‌توانند توضیح دهند که جوامع باستانی چگونه توانسته‌اند کشاورزی گسترده و پایدار ایجاد کنند.

امیلی میلتون، باستان‌شناس محیط‌زیست در موزه ملی تاریخ طبیعی اسمیتسونیان و یکی از نویسندگان پژوهش، می‌گوید مدیریت خاک و استفاده از کود، نقش کلیدی در امکان تولید گسترده محصولات کشاورزی داشته است. وقتی کشاورزی در مقیاس بزرگ ممکن شود، جمعیت افزایش می‌یابد و تجارت شکل می‌گیرد. به بیان ساده، کوددهی پیشرفته می‌تواند پایه شکل‌گیری جوامع پیچیده باشد.