گفت‌و‌گو با حضرت عیسی (ع) به ۱۰۰ زبان؛ کلیسای سوئیس یک آزمایش جنجالی برگزار کرد

کلیسای کوچک و ساده‌ی «پیترز‌کاپله» که قدیمی‌ترین عبادتگاه شهر لوسرن سوئیس محسوب می‌شود، با پروژه‌ای عجیب بر سر زبان‌ها افتاد؛ نصب نوعی سیستم هوش مصنوعی که می‌تواند در نقش حضرت عیسی (ع) به ۱۰۰ زبان مختلف با مراجعه‌کنندگان گفت‌وگو کند.

مارکو شمید، الهی‌دان این کلیسا، می‌گوید طرح موردبحث یک «آزمایش» بود تا واکنش مردم به گفت‌وگو با چهره‌ی دیجیتالی عیسی مسیح سنجیده شود. این پروژه بخشی از همکاری چندساله‌ی کلیسا با یک پژوهشگاه دانشگاهی در حوزه‌ی واقعیت مجازی و افزوده است.

پس از اجرای طرح‌های واقعیت مجازی، تصمیم گرفته شد قدم بعدی ساخت یک آواتار باشد. به‌گفته‌ی شمید، در نهایت توافق شد بهترین گزینه، خودِ مسیح باشد.

به دلیل نبود فضای کافی و لزوم صبحت خصوصی مراجعه‌کنندگان، اتاق اعتراف به فضایی مجهز به کامپیوتر و نمایشگر تبدیل شد. تصویر عیسی مسیح از پشت پنجره‌ی مشبک ظاهر می‌شد و کاربران پس از طرح سؤال، پاسخ را «در لحظه» دریافت می‌کردند؛ پاسخی که با تکیه بر متون الهیاتی تولید می‌شد.

پیش از ورود، از افراد خواسته می‌شد هیچ اطلاعات شخصی‌ای ارائه نکنند و هشداری جدی به کاربران داده می‌شد: «شما در حال صحبت با یک ماشین هستید، نه یک انسان.»

طی دو ماه اجرای آزمایش، بیش از هزار نفر از جمله گردشگرانی از چین و ویتنام و همچنین مسلمانان از این امکان استفاده کردند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد از میان ۲۳۰ بازخورد ثبت‌شده، حدود دوسوم کاربران این تجربه را «معنوی» توصیف کرده‌اند؛ نتیجه‌ای که حتی برای برگزارکنندگان هم غافلگیرکننده بود.

همه راضی نبودند. برخی گفت‌وگو با یک ماشین را ناممکن توصیف کردند و یکی از خبرنگاران محلی پاسخ‌ها را «کلیشه‌ای و سطحی» دانست. شمید هم می‌گوید کیفیت پاسخ‌ها متغیر بود: «گاهی فوق‌العاده و گاهی کاملاً معمولی.»

این طرح در داخل جامعه‌ی کلیسا نیز منتقدانی داشت؛ برخی کاتولیک‌ها از استفاده از اتاق اعتراف ناراضی بودند و برخی پروتستان‌ها نسبت‌به نمایش تصویری آواتار عیسی مسیح اعتراض داشتند.

مهم‌ترین نگرانی برگزارکنندگان، احتمال ارائه‌ی پاسخ‌های نامناسب، غیرقانونی یا مغایر با آموزه‌های کلیسا بود. پیش از آغاز رسمی، ۳۰ نفر طرح را آزمایش کردند و طی دوره‌ی اجرا هم همواره نظارت وجود داشت. شمید می‌گوید: «هیچ‌وقت احساس نکردیم پاسخ‌های خطرناک داده باشد؛ اما نمی‌توانستیم تضمین بدهیم.»

شمید باور دارد که این طرح بهتر است در حد یک «آزمایش» باقی بماند: «قراردادن دائمی چهره‌ی دیجیتالی عیسی مسیح، مسئولیت بسیار بزرگی دارد.»